కోటనందూరు ‘కోట’ పోలీస్ స్టేషన్: రక్షణ కవచం నుంచి సేవా కేంద్రం వరకు
కాకినాడ జిల్లాలోని కోటనందూరు మండల కేంద్రం గుండా వెళ్లే ఎవరికైనా ఒక అద్భుతమైన కట్టడం కనిపిస్తుంది. మొదటి చూపులో అది ఏదో రాజుల కాలం నాటి కోట అనిపించడం సహజం. కానీ, తీరా లోపలికి వెళ్లి చూస్తే అది ఒక పోలీస్ స్టేషన్ అని తెలిసి అందరూ ఆశ్చర్యపోతుంటారు. ఆధునిక కాలంలో నిర్మించినా, మధ్యయుగపు కోటల రూపురేఖలను పులుముకున్న ఈ భవనం వెనుక ఒక బలమైన కారణం, ఆసక్తికరమైన చరిత్ర ఉన్నాయి.
చారిత్రక నేపథ్యం మరియు నక్సల్స్ ప్రాబల్యం
ముప్పై ఏళ్ల క్రితం ఉమ్మడి తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా రౌతులపూడి, నర్సీపట్నం పరిసర ప్రాంతాల్లో నక్సలైట్ల (మావోయిస్టుల) ప్రభావం చాలా తీవ్రంగా ఉండేది. అప్పట్లో పోలీస్ స్టేషన్లే లక్ష్యంగా దాడులు జరగడం సర్వసాధారణం. పోలీసులు తమ విధి నిర్వహణలో నిరంతరం ప్రాణాపాయ స్థితిని ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చేది. ఈ నేపథ్యంలో, మారుమూల ప్రాంతాల్లోని పోలీసులకు పూర్తిస్థాయి భద్రత కల్పించడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం ఒక వినూత్న ఆలోచన చేసింది.
నక్సలైట్లు బాంబులతో దాడి చేసినా, మెరుపు దాడులకు దిగినా తట్టుకునేలా అత్యంత పటిష్టమైన భవనాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించారు. ఇందులో భాగంగానే కోటనందూరు పోలీస్ స్టేషన్ను ఒక 'మినీ కోట' తరహాలో రూపొందించారు. దీనికి 2001 మార్చి 9న శంకుస్థాపన చేయగా, ఏడాది తిరగకముందే అంటే 2002 ఏప్రిల్ 9 నాటికి నిర్మాణం పూర్తి చేసి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు.
నిర్మాణ శైలి - అజేయమైన రక్షణ గోడలు
ఈ స్టేషన్ సాధారణ భవనాలలా ఇటుకలు, సిమెంట్ పూతతో కాకుండా, భారీ సైజు నల్లరాళ్లతో నిర్మితమైంది. దీని గోడలు చాలా మందంగా, ఎత్తుగా ఉంటాయి. దీని ప్రత్యేకతలు ఇవే:
రాతి నిర్మాణం: గ్రెనైడ్ దాడులు లేదా మందుపాతరల పేలుళ్లకు కూడా చెక్కుచెదరని విధంగా దృఢమైన రాళ్లను వాడారు.
వాచ్ టవర్లు: కోట బురుజుల తరహాలో పైభాగంలో నిఘా పెట్టేందుకు వీలుగా నిర్మాణం ఉంటుంది.
పరిమిత ద్వారాలు: శత్రువులు సులువుగా లోపలికి రాకుండా ఉండేలా ప్రవేశ మార్గాలను వ్యూహాత్మకంగా నిర్మించారు.
సెక్యూరిటీ పోస్ట్లు: స్టేషన్ లోపలి నుంచి బయట వ్యక్తుల కదలికలను గమనించేందుకు వీలుగా చిన్నపాటి రంధ్రాలు (Loop holes) ఏర్పాటు చేశారు.
ఈ భవనాన్ని చూస్తుంటే యుద్ధ తంత్రాన్ని అనుసరించి కట్టిన రక్షణ కవచంలా కనిపిస్తుంది. అప్పట్లో మావోయిస్టుల దాడుల నుంచి సిబ్బందిని కాపాడటంలో ఈ భవన డిజైన్ కీలక పాత్ర పోషించింది.
మారుతున్న కాలం - నేటి సేవలు
ప్రస్తుతం పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. మావోయిస్టుల ప్రభావం గణనీయంగా తగ్గింది. ఒకప్పుడు కేవలం ఆత్మరక్షణే ధ్యేయంగా పనిచేసిన ఈ 'కోట' ఇప్పుడు ప్రజలకు చేరువైన సేవా కేంద్రంగా మారింది. బయటకు కరుకుగా, గంభీరంగా కనిపించే ఈ రాతి కట్టడం లోపల ఆధునిక పోలీస్ స్టేషన్కు ఉండాల్సిన అన్ని వసతులు ఉన్నాయి.
లాకప్ రూమ్లు: నిందితులను భద్రపరిచేందుకు పటిష్టమైన గదులు.
ఫిర్యాదుల విభాగం: బాధితులు వచ్చి తమ సమస్యలను విన్నవించుకునేందుకు ప్రత్యేక కౌంటర్లు.
సీసీటీవీ పర్యవేక్షణ: ఆధునిక సాంకేతికతతో మండలంలోని శాంతిభద్రతలను పర్యవేక్షించే కంట్రోల్ రూమ్.
రికార్డుల గది: పాత మరియు కొత్త కేసులకు సంబంధించిన దస్త్రాలను భద్రపరిచే విభాగం.
పర్యాటక ఆకర్షణగా కోటనందూరు ఠాణా
సాధారణంగా పోలీస్ స్టేషన్ అంటే ప్రజల్లో ఒక రకమైన భయం ఉంటుంది. కానీ ఈ భవనం తన ప్రత్యేకమైన ఆకృతితో పర్యాటకులను, బాటసారులను ఆకర్షిస్తోంది. అటుగా వెళ్లేవారు ఆగి, ఈ అద్భుత కట్టడాన్ని చూసి సెల్ఫీలు దిగుతుంటారు. ఇది కేవలం ఒక కార్యాలయం మాత్రమే కాదు, ఒక ప్రాంతపు భద్రతా చరిత్రకు సజీవ సాక్ష్యం.
రాళ్లు మాట్లాడతాయంటారు, ఈ కోటనందూరు పోలీస్ స్టేషన్ గోడలు చూస్తుంటే అప్పట్లో పోలీసులు ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు, వారి ధైర్యసాహసాలు మన కళ్లముందు కదలాడుతాయి. రక్షణ కోసం నిర్మించిన ఈ కట్టడం నేడు శాంతి భద్రతలకు కేరాఫ్ అడ్రస్గా నిలుస్తోంది.
