ఏపీ గిరిజన రైతులకు సాగు వరం: అడవి బిడ్డలకు మైక్రో ఇరిగేషన్ దన్ను
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తూ, అడవిని నమ్ముకుని సాగు చేసుకుంటున్న గిరిజన రైతులకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక అద్భుతమైన తీపి కబురు అందించింది. ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్ (FRA) కింద పట్టాలు పొందిన రైతులకు వ్యవసాయంలో వెన్నుదన్నుగా నిలిచేందుకు ప్రభుత్వం భారీ రాయితీలతో కూడిన మైక్రో ఇరిగేషన్ పథకాన్ని ప్రకటించింది. గిరిజన ప్రాంతాల్లో నీటి ఎద్దడిని అధిగమించి, తక్కువ నీటితో ఎక్కువ దిగుబడి సాధించేలా బిందు సేద్యం (డ్రిప్), తుంపర సేద్యం (స్ప్రింక్లర్) పరికరాలను పంపిణీ చేయాలని నిర్ణయించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన ధర్తీ ఆబా జన్జాతీయ గ్రామ్ ఉత్కర్ష్ అభియాన్ పథకంలో భాగంగా ఈ సదుపాయాలను కల్పిస్తుండటం విశేషం. ఇది కేవలం గిరిజన రైతుల ఆర్థిక స్థితిగతులను మార్చడమే కాకుండా, పర్యావరణ హితమైన వ్యవసాయానికి బాటలు వేస్తుంది.
రాష్ట్రంలోని ఎంపిక చేసిన ఎనిమిది జిల్లాల్లో ఈ పథకం అమలు కానుంది. అల్లూరి సీతారామరాజు, ఏలూరు, పార్వతీపురం మన్యం, నంద్యాల, పల్నాడు, ప్రకాశం, శ్రీకాకుళం మరియు విజయనగరం జిల్లాల్లోని సుమారు 2.30 లక్షల మంది గిరిజన రైతులకు దీనివల్ల ప్రత్యక్షంగా ప్రయోజనం చేకూరనుంది. అటవీ హక్కుల చట్టం ద్వారా భూములపై హక్కులు పొందిన గిరిజనులు, సాధారణంగా కొండ ప్రాంతాల్లో లేదా సరైన నీటి వసతి లేని చోట్ల సాగు చేస్తుంటారు. అటువంటి ప్రాంతాల్లో సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో సాగు చేయడం కష్టసాధ్యం. అందుకే ప్రభుత్వం బిందు సేద్య పరికరాలపై 100 శాతం రాయితీని ప్రకటించింది. అంటే గిరిజన రైతులు ఒక్క రూపాయి కూడా చెల్లించాల్సిన అవసరం లేకుండానే అధునాతన డ్రిప్ పరికరాలను పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అదేవిధంగా తుంపర సేద్య పరికరాలపై 90 శాతం రాయితీని కల్పిస్తోంది. దీనివల్ల రైతుపై ఆర్థిక భారం దాదాపు తప్పుతుంది.
వ్యవసాయ రంగంలో నీటి నిర్వహణ అనేది అత్యంత కీలకమైన అంశం. గిరిజన ప్రాంతాల్లో నీటి వనరులు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని పొలాలకు మళ్లించడం, సమానంగా అందించడం ఒక సవాలుగా ఉంటుంది. మైక్రో ఇరిగేషన్ పద్ధతుల వల్ల నీటి వృథా గణనీయంగా తగ్గుతుంది. బిందు సేద్యం ద్వారా మొక్క వేరు వ్యవస్థకు నేరుగా నీరు అందుతుంది, తద్వారా నీటి వినియోగం 40 నుండి 60 శాతం వరకు ఆదా అవుతుంది. అలాగే కలుపు మొక్కల పెరుగుదల కూడా తగ్గుతుంది. తుంపర సేద్యం వల్ల నేల ఉపరితలం మొత్తం తడిసి, చల్లదనం పెరిగి పంట ఆరోగ్యంగా పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా ఉద్యానవన పంటలు పండించే గిరిజన రైతులకు ఈ సాంకేతికత ఒక వరప్రసాదం అని చెప్పవచ్చు. తక్కువ నీటి లభ్యత ఉన్న సమయాల్లో కూడా పంటలను కాపాడుకోవడానికి ఈ పరికరాలు ఎంతగానో దోహదపడతాయి.
ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ధర్తీ ఆబా జన్జాతీయ గ్రామ్ ఉత్కర్ష్ అభియాన్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం గిరిజన గ్రామాల్లో సమగ్ర అభివృద్ధిని తీసుకురావడం. విద్య, వైద్యంతో పాటు ఉపాధి మార్గాలను మెరుగుపరచడం ఇందులో భాగం. గిరిజన రైతులు కేవలం వర్షాధార పంటలపైనే ఆధారపడకుండా, ఏడాది పొడవునా వాణిజ్య పంటలు, కూరగాయలు పండించేలా ప్రోత్సహించడం ద్వారా వారి ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ఎనిమిది జిల్లాల్లోని లబ్ధిదారుల ఎంపిక ప్రక్రియను అత్యంత పారదర్శకతతో నిర్వహించాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు. క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న వ్యవసాయ మరియు ఉద్యానవన శాఖ అధికారులు గిరిజన గ్రామాలను సందర్శించి, రైతులకు ఈ పరికరాల వినియోగంపై అవగాహన కల్పించనున్నారు.
సాంకేతికతను సామాన్యుడికి చేరవేయడమే కాకుండా, దాన్ని సరిగ్గా నిర్వహించడం కూడా ముఖ్యమే. ఈ పరికరాల పంపిణీతో పాటు, వాటిని ఎలా అమర్చుకోవాలి, సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తితే ఎవరిని సంప్రదించాలి అనే విషయాలపై గిరిజనులకు శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా ఈ పథకం మరింత విజయవంతం అవుతుంది. కొండవాలు ప్రాంతాల్లో సాగు చేసే రైతులకు డ్రిప్ ఇరిగేషన్ ఒక రక్షణ కవచంలా మారుతుంది. ఇది నేల కోతను అరికట్టడమే కాకుండా, ఎరువులను కూడా నీటి ద్వారానే అందించే (Fertigation) సదుపాయాన్ని కల్పిస్తుంది. దీనివల్ల పెట్టుబడి ఖర్చు తగ్గి, నికర ఆదాయం పెరుగుతుంది. గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక స్వయం సమృద్ధి సాధించడానికి ఇటువంటి పథకాలు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల సుమారు రెండు లక్షల పైచిలుకు గిరిజన కుటుంబాల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడనున్నాయి. ముఖ్యంగా వెనుకబడిన ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లోని రైతులకు ఆధునిక వ్యవసాయ పరికరాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ద్వారా వారిని ప్రధాన స్రవంతిలోకి తీసుకురావడానికి ఇదొక మంచి ప్రయత్నం. అటవీ హక్కుల పట్టాదారులు తమ భూములను మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించుకోవడానికి, పండ్ల తోటల పెంపకం ద్వారా సుస్థిర ఆదాయం పొందడానికి ఈ మైక్రో ఇరిగేషన్ వ్యవస్థలు పునాది వేస్తాయి. ఈ పథకాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవడం ద్వారా గిరిజన రైతులు వ్యవసాయంలో కొత్త శిఖరాలను అధిరోహించే అవకాశం ఉంది. ఈ చొరవతో ఏపీలోని అటవీ ప్రాంతాలు పచ్చని తోటలతో కళకళలాడతాయని రాష్ట్ర యంత్రాంగం ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తోంది.
