కడప జిల్లా శనగ రైతుల నిరీక్షణ: మార్క్ఫెడ్ కొనుగోళ్లు మరియు బకాయిల సెగ
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రాయలసీమ ముఖద్వారమైన కడప జిల్లాలో శనగ సాగు చేసే రైతాంగం ప్రస్తుతం ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. ఒకవైపు ప్రభుత్వం మద్దతు ధర ప్రకటించి మార్క్ఫెడ్ ద్వారా కొనుగోళ్లు జరుపుతుంటే, మరోవైపు అమ్మిన పంటకు సకాలంలో డబ్బులు అందక రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. జిల్లాలో ఈ ఏడాది శనగ దిగుబడి బాగున్నప్పటికీ, మార్కెట్ ధరలు ఆశాజనకంగా లేకపోవడంతో రైతులు ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల వైపు మొగ్గు చూపారు. ఈ క్రమంలో ఈ నెల 17వ తేదీ నాటికి అందిన గణాంకాల ప్రకారం జిల్లాలో మార్క్ఫెడ్ సంస్థ పెద్ద ఎత్తున శనగలను సేకరించింది. అయితే, కొనుగోలు ప్రక్రియ వేగంగా సాగుతున్నా, చెల్లింపుల ప్రక్రియ మాత్రం నత్తనడకన సాగుతుండటం ఇప్పుడు అన్నదాతలను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
కడప జిల్లా వ్యాప్తంగా ఇప్పటి వరకు సుమారు 3,143 మంది రైతుల నుంచి మార్క్ఫెడ్ అధికారులు శనగలను సేకరించారు. మొత్తం మీద 13,078 మెట్రిక్ టన్నుల శనగలను ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన కనీస మద్దతు ధర (MSP) ప్రకారం కొనుగోలు చేయడం జరిగింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన క్వింటాలుకు రూ.5,875 ధరతో ఈ కొనుగోళ్లు జరిగాయి. ఈ లెక్కన జిల్లాలో ఇప్పటి వరకు సేకరించిన పంట విలువ దాదాపు రూ.76.83 కోట్లుగా ఉంది. ఇంత భారీ స్థాయిలో పంట సేకరించడం రైతులకు ఊరటనిచ్చే విషయమే అయినప్పటికీ, ఆ సొమ్ము వారి చేతికి అందకపోవడం వల్ల సాగు ఖర్చులు, చేసిన అప్పులు తీర్చలేక వారు సతమతమవుతున్నారు.
చెల్లింపుల వివరాలను లోతుగా పరిశీలిస్తే, పరిస్థితి చాలా దారుణంగా కనిపిస్తోంది. మొత్తం 3,143 మంది రైతులు తమ పంటను ప్రభుత్వానికి అప్పగిస్తే, వారిలో కేవలం 89 మందికి మాత్రమే ఇప్పటి వరకు నగదు జమ అయింది. అంటే కేవలం 385 మెట్రిక్ టన్నుల శనగలకు సంబంధించిన రూ.1.67 కోట్లు మాత్రమే రైతుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో పడ్డాయి. మిగిలిన 3,054 మంది రైతులు ఇంకా తమ సొమ్ము కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. వీరికి సంబంధించి సుమారు 12,693 మెట్రిక్ టన్నుల పంటకు ప్రభుత్వం రూ.75.16 కోట్లు చెల్లించాల్సి ఉంది. ఈ భారీ బకాయిలు పేరుకుపోవడం వల్ల క్షేత్రస్థాయిలో రైతులు తీవ్ర అసహనానికి లోనవుతున్నారు.
సాధారణంగా శనగ సాగు చేసే రైతులు పంట చేతికి వచ్చిన వెంటనే ఆ సొమ్ముతో తదుపరి పంటలకు పెట్టుబడి పెట్టుకోవడం లేదా పాత అప్పులు తీర్చుకోవడం వంటి పనులు చేసుకుంటారు. కానీ మార్క్ఫెడ్ కేంద్రాల్లో పంట అప్పగించి వారాలు గడుస్తున్నా బిల్లులు రాకపోవడంతో, వడ్డీలు పెరిగిపోతున్నాయని రైతులు వాపోతున్నారు. ప్రభుత్వం మద్దతు ధర ఇస్తామని చెప్పడం బాగున్నా, అది సకాలంలో అందినప్పుడే రైతుకు అసలైన ప్రయోజనం చేకూరుతుంది. కేవలం 89 మందికి మాత్రమే చెల్లింపులు జరగడం చూస్తుంటే, నిధుల విడుదల లేదా సాంకేతిక కారణాల వల్ల ఈ జాప్యం జరుగుతోందని స్పష్టమవుతోంది. కడప జిల్లాలోని ప్రధాన సాగు ప్రాంతాలైన మైదుకూరు, పులివెందుల, జమ్మలమడుగు వంటి చోట్ల రైతులు ఈ సమస్యపై అధికారులను నిలదీస్తున్నారు.
ఈ పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలకు పంట తీసుకురావడానికి రైతులు వెనకడుగు వేసే అవకాశం ఉంది. అటు వ్యాపారులు తక్కువ ధరకు అడుగుతుంటే, ఇటు ప్రభుత్వం ధర ఇచ్చినా డబ్బులు సకాలంలో ఇవ్వకపోవడం వల్ల రైతు రెండు వైపులా నష్టపోతున్నాడు. జిల్లా యంత్రాంగం మరియు మార్క్ఫెడ్ ఉన్నతాధికారులు తక్షణమే స్పందించి, పెండింగ్లో ఉన్న రూ.75.16 కోట్ల నిధులను త్వరగా విడుదల చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. రైతుల డేటా ఎంట్రీలో తప్పులు ఉన్నాయా లేదా నిధుల కొరత ఉందా అనే విషయాన్ని స్పష్టం చేసి, పారదర్శకంగా చెల్లింపులు జరపాలి. అన్నదాతల కష్టానికి తగిన ప్రతిఫలం సకాలంలో అందినప్పుడే వ్యవసాయం పట్ల వారికి నమ్మకం కలుగుతుంది. ప్రభుత్వం యుద్ధ ప్రాతిపదికన ఈ బకాయిలను చెల్లించి జిల్లా శనగ రైతులకు బాసటగా నిలవాలని అంతా కోరుకుంటున్నారు.
