ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను వార్షిక బడ్జెట్ను రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ శనివారం (ఫిబ్రవరి 14, 2026) ప్రవేశపెట్టారు. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం, "స్వర్ణాంధ్ర 2047" లక్ష్యంతో రాష్ట్ర అభివృద్ధిని, ప్రజా సంక్షేమాన్ని జోడెద్దుల బండిలా ముందుకు తీసుకెళ్లేలా ఈ బడ్జెట్ను రూపొందించింది. మొత్తం రూ. 3,32,205 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ప్రవేశపెట్టిన ఈ బడ్జెట్లో కీలక రంగాలకు పెద్దపీట వేశారు.
బడ్జెట్ ప్రసంగం ప్రారంభంలో మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ మాట్లాడుతూ, ఇది కేవలం అంకెల పద్దు మాత్రమే కాదని, ఐదు కోట్ల ఆంధ్రుల ఆకాంక్షల ప్రతిబింబమని పేర్కొన్నారు. గత ప్రభుత్వ పాలనలో అస్తవ్యస్తమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిలో పెట్టేందుకు తమ ప్రభుత్వం నిరంతరం కృషి చేస్తోందని వివరించారు. రాష్ట్ర విభజన వల్ల కలిగిన నష్టం ఒక ఎత్తయితే, గత ఐదేళ్ల నాటి "దుష్ట పాలన" వల్ల జరిగిన నష్టం అంతకంటే ఎక్కువని ఆయన విమర్శించారు.
బడ్జెట్ గణాంకాలు మరియు ముఖ్యాంశాలు
బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారం, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన కీలక వివరాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
మొత్తం బడ్జెట్ వ్యయం: రూ. 3,32,205 కోట్లు
రెవెన్యూ వ్యయం: రూ. 2,56,143 కోట్లు
మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure): రూ. 53,915 కోట్లు
రెవెన్యూ లోటు: రూ. 22,002 కోట్లు (GSDPలో 1.11%)
ద్రవ్య లోటు (Fiscal Deficit): రూ. 75,868 కోట్లు (GSDPలో 3.84%)
కీలక రంగాలకు కేటాయింపులు
ప్రభుత్వం సంక్షేమ పథకాలతో పాటు మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ భారీగా నిధులు కేటాయించింది.
| రంగం / శాఖ | కేటాయించిన నిధులు (రూ. కోట్లలో) |
| పాఠశాల విద్య | రూ. 32,308 |
| బీసీ సంక్షేమం (BC Component) | రూ. 51,021 |
| వ్యవసాయం (అన్నదాత సుఖీభవతో సహా) | రూ. 6,600 (అన్నదాత సుఖీభవ కోసం) |
| వైద్యం, ఆరోగ్యం & కుటుంబ సంక్షేమం | రూ. 19,306 |
| పంచాయతీ రాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి | రూ. 23,000 |
| అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం | రూ. 6,000 |
| పోలవరం ప్రాజెక్టు | రూ. 6,105 |
| మున్సిపల్ శాఖ & పట్టణాభివృద్ధి | రూ. 14,539 |
| విద్యుత్ రంగం | రూ. 13,934 |
స్వర్ణాంధ్ర 2047 - విజన
ఈ బడ్జెట్లో ముఖ్యంగా "స్వర్ణాంధ్ర 2047" దార్శనికతకు పునాదులు వేశారు. అమరావతిలో "అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ" ఏర్పాటు ద్వారా డీప్-టెక్ ఇన్నోవేషన్ రంగంలో రాష్ట్రాన్ని ముందంజలో ఉంచాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. అలాగే విశాఖపట్నం, అమరావతి, తిరుపతి ప్రాంతాలను రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి ఇంజిన్లుగా (Growth Engines) అభివృద్ధి చేసేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేశారు. విశాఖ ఆర్థిక ప్రాంత అభివృద్ధికి రూ. 28,000 కోట్లు కేటాయించడం రాష్ట్ర పారిశ్రామికాభివృద్ధిపై ప్రభుత్వానికి ఉన్న నిబద్ధతను చాటుతోంది.
రాయలసీమ ప్రాంతాన్ని గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్గా తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించారు. పోలవరం ప్రాజెక్టు పనులను వేగవంతం చేయడంతో పాటు, సాగునీటి రంగానికి రూ. 9,906 కోట్లు కేటాయించి రైతులకు భరోసా కల్పించారు. నిరుద్యోగ యువతకు ఉపాధి కల్పన, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి రంగాలకు కూడా బడ్జెట్లో ప్రాధాన్యత దక్కింది.
బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే ముందు ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అధ్యక్షతన జరిగిన మంత్రివర్గ సమావేశంలో ఈ బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలకు కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. ఆర్థిక మంత్రి పయ్యావుల కేశవ్ బడ్జెట్ ప్రసంగం అనంతరం, వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి కింజరాపు అచ్చెన్నాయుడు వ్యవసాయ బడ్జెట్ను సభలో ప్రవేశపెట్టారు. పేదల సంక్షేమం, భవిష్యత్ తరాల అభివృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని రూపొందించిన ఈ బడ్జెట్ స్వర్ణాంధ్ర నిర్మాణానికి తొలి అడుగు అని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
