గుంటూరు నగరపాలక సంస్థ (జీఎంసీ) ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. నగర అభివృద్ధికి, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ప్రధాన వనరుగా ఉండాల్సిన పన్నుల వసూళ్లు ఆశించిన స్థాయిలో జరగకపోవడం సంస్థకు పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. ముఖ్యంగా సామాన్య ప్రజల నుంచి పన్నులు వసూలు చేయడంలో కఠినంగా వ్యవహరించే యంత్రాంగం, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల విషయానికి వచ్చేసరికి చేతులెత్తేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుంచి కోట్లాది రూపాయల ఆస్తిపన్ను బకాయిలు పేరుకుపోతుండడం, ఆయా శాఖల అధికారులు బడ్జెట్ లేదనే సాకుతో కాలయాపన చేయడం జీఎంసీ ఆర్థిక పరిస్థితిని మరింత దిగజారుస్తోంది. నగరపాలక సంస్థ అధికారులు ఎన్నిసార్లు నోటీసులు ఇచ్చినా, ప్రత్యేక సమావేశాలు నిర్వహించి పరిస్థితిని వివరించినా ఫలితం మాత్రం శూన్యంగానే కనిపిస్తోంది. ఇప్పటికే మూడుసార్లు ప్రత్యేక సమావేశాలు ఏర్పాటు చేసి సంబంధిత శాఖల అధికారులకు బకాయిల తీవ్రతను వివరించినప్పటికీ, ఆయా కార్యాలయాల నుంచి సానుకూల స్పందన రాకపోవడం గమనార్హం.
ప్రస్తుత గణాంకాల ప్రకారం గుంటూరు నగర పరిధిలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన 309 అసెస్మెంట్లు ఉండగా, వాటి నుంచి సుమారు 27.94 కోట్ల రూపాయల ఆస్తిపన్ను బకాయిలు రావాల్సి ఉంది. అలాగే కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన 142 అసెస్మెంట్ల ద్వారా 12.44 కోట్ల రూపాయలు పెండింగ్లో ఉన్నాయి. మొత్తంగా చూస్తే ప్రభుత్వ విభాగాల నుంచే సుమారు 40.38 కోట్ల రూపాయల భారీ మొత్తం జీఎంసీ ఖజానాకు చేరాల్సి ఉంది. ఈ బకాయిలు ఏళ్ల తరబడి పేరుకుపోతుండడంతో ఏటా మొత్తం పన్ను వసూళ్ల శాతం కేవలం 50 నుంచి 60 శాతానికే పరిమితమవుతోంది. దీనివల్ల నగరంలో చేపట్టాల్సిన అభివృద్ధి పనులకు నిధుల కొరత ఏర్పడుతోంది. కేవలం ఆస్తిపన్నే కాకుండా, నీటి ఛార్జీల వసూళ్లలోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ఉదాహరణకు నగరంలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి అయిన జీజీహెచ్ గతేడాది నవంబరు నాటికే 1.26 కోట్ల రూపాయల నీటి ఛార్జీల బకాయి పడింది. ఇలా దాదాపు 50 ప్రభుత్వ విభాగాల నుంచి మరో 7 కోట్ల రూపాయల నీటి ఛార్జీలు వసూలు కావాల్సి ఉంది. ప్రజా సేవలో ఉన్న సంస్థలే ఇలా పన్నులు చెల్లించకుండా మొండికేయడం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
మరోవైపు ప్రైవేటు ఆస్తుల నుంచి పన్ను వసూలు చేసే విషయంలో జీఎంసీ యంత్రాంగం కొంత పురోగతి సాధించింది. ప్రైవేటు ఆస్తులకు సంబంధించి వసూలు కావాల్సిన మొత్తం 192.15 కోట్ల రూపాయలు కాగా, ఇప్పటివరకు 107 కోట్ల రూపాయలు వసూలయ్యాయి. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈసారి వసూళ్లు స్వల్పంగా పెరగడానికి జీఎంసీ చేపట్టిన ప్రత్యేక కార్యాచరణే కారణమని చెప్పవచ్చు. సచివాలయ సిబ్బందిని సమన్వయం చేసుకుంటూ ఇంటింటికీ పన్ను స్లిప్పులను పంపిణీ చేయడం, పన్ను చెల్లింపుదారులకు నిరంతరం మొబైల్ సందేశాలు పంపడం వంటి చర్యలు సత్ఫలితాలనిస్తున్నాయి. పన్ను చెల్లింపుదారుల సౌకర్యార్థం సర్కిల్ కార్యాలయాలు, జీఎంసీ ప్రధాన కార్యాలయంతో పాటు నగరంలోని మరో ఆరు ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేక కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేశారు. ఇవి సెలవు దినాల్లో కూడా పని చేయడం వల్ల రోజుకు సగటున 500 నుంచి 600 మంది పన్నులు చెల్లిస్తున్నారు. అయితే ప్రైవేటు వ్యక్తుల నుంచి వసూళ్లు బాగున్నా, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుంచి రావాల్సిన భారీ బకాయిలు రాకపోతే జీఎంసీ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం కష్టతరమవుతుంది.
ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుంచి బకాయిల వసూలు కోసం ఉన్నతాధికారుల స్థాయిలో గట్టి ఒత్తిడి తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది. బడ్జెట్ లేదని తప్పించుకునే శాఖలపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించి, నేరుగా ఆయా విభాగాల నిధుల నుంచి పన్నుల మొత్తాన్ని జీఎంసీకి మళ్లించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని నగరవాసులు కోరుతున్నారు. సామాన్యుడు ఒక్క ఏడాది పన్ను కట్టకపోతే జరిమానాలు విధిస్తూ, కనెక్షన్లు కట్ చేసే యంత్రాంగం, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల విషయంలో ఎందుకు మెతకవైఖరి ప్రదర్శిస్తోందనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు పన్నులు చెల్లించకపోవడం వల్ల కలిగే లోటును పూడ్చుకోవడానికి నగరపాలక సంస్థ మళ్లీ ప్రజలపైనే భారాలు వేసే ప్రమాదం ఉంది. కాబట్టి, సకాలంలో పన్నులు వసూలు చేసి గుంటూరు నగరాన్ని మరింత అభివృద్ధి పథంలో నడిపించాల్సిన బాధ్యత అటు ప్రభుత్వంపై, ఇటు అధికారులపై ఉంది. పన్ను వసూళ్ల ప్రక్రియలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు అనే వివక్ష లేకుండా కఠినంగా వ్యవహరిస్తేనే నగరపాలక సంస్థ ఆర్థికంగా బలోపేతం అవుతుంది.
