వినియోగదారుల కమిషన్లలో ఖాళీల భర్తీపై హైకోర్టు కీలక ఆదేశాలు
వినియోగదారుల హక్కుల రక్షణకు అత్యంత కీలకమైన రాష్ట్ర మరియు జిల్లా వినియోగదారుల వివాదాల పరిష్కార కమిషన్లలో (ఎస్సీడీఆర్సీ, డీసీడీఆర్సీ) నెలకొన్న స్తబ్ధతను తొలగించడానికి గౌరవ హైకోర్టు చొరవ తీసుకోవడం శుభపరిణామం. సమాజంలో సామాన్యుడు ఎదుర్కొనే అనేక సమస్యలకు పరిష్కార వేదికలైన ఈ కమిషన్లలో అధ్యక్ష, సభ్యుల పోస్టులు ఖాళీగా ఉండటం వల్ల న్యాయం జాప్యమవుతోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తూ దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యంపై న్యాయస్థానం స్పందించిన తీరు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. భీమవరానికి చెందిన వాలంటరీ కన్స్యూమర్ అసిస్టెన్స్ నెట్వర్క్ అధ్యక్షుడు, న్యాయవాది బొమ్మిడి సన్నీరాజ్ వేసిన ఈ పిల్ ద్వారా వ్యవస్థలో ఉన్న లోపాలు మరోసారి వెలుగులోకి వచ్చాయి. ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ధీరజ్సింగ్ ఠాకుర్, జస్టిస్ చల్లా గుణరంజన్తో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అంశాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించి, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నోటీసులు జారీ చేయడం ద్వారా బాధ్యతాయుతమైన పాలన అవసరాన్ని గుర్తుచేసింది.
సాధారణంగా వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం ప్రకారం ప్రతి జిల్లాలోనూ మరియు రాష్ట్ర స్థాయిలోనూ వివాదాల పరిష్కార కమిషన్లు పూర్తి స్థాయిలో పని చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే చాలా కాలంగా అనేక జిల్లాల్లో అధ్యక్షుల పదవులు, సభ్యుల నియామకాలు పెండింగ్లో ఉండటం వల్ల వేల సంఖ్యలో కేసులు మూలనపడ్డాయి. దీనివల్ల న్యాయం కోసం వేచి చూస్తున్న సామాన్య వినియోగదారులకు తీవ్ర అన్యాయం జరుగుతోంది. నాణ్యత లేని వస్తువులు, సేవల్లో లోపాల వల్ల నష్టపోయిన వారు కమిషన్లను ఆశ్రయిస్తే, అక్కడ విచారణ జరిపేందుకు తగినంత మంది సభ్యులు లేకపోవడం వల్ల ఏళ్ల తరబడి నిరీక్షించాల్సి వస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే హైకోర్టు జోక్యం చేసుకుని, పూర్తి వివరాలతో కౌంటర్ దాఖలు చేయాలని కేంద్ర వినియోగదారుల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శిని, రాష్ట్ర పౌర సరఫరాల శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శిని మరియు రాష్ట్ర కమిషన్ రిజిస్ట్రార్ను ఆదేశించింది. ఈ నెల 25న జరగబోయే తదుపరి విచారణలో ప్రభుత్వాలు ఇచ్చే వివరణపై అందరి దృష్టి నెలకొంది.
నిజానికి వినియోగదారుల ఫోరమ్లలో ఖాళీలను భర్తీ చేయకపోవడం అనేది రాజ్యాంగం కల్పించిన త్వరితగతిన న్యాయం పొందే హక్కును ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది. ఆర్థిక లావాదేవీలు, బీమా క్లెయిమ్లు, వైద్య సేవల్లో నిర్లక్ష్యం వంటి సున్నితమైన అంశాలపై వచ్చే ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడంలో ఈ కమిషన్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. నియామకాల్లో జాప్యం వల్ల వ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం సడలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. న్యాయవాది సన్నీరాజ్ దాఖలు చేసిన పిల్లో పేర్కొన్నట్లుగా, ఖాళీలను భర్తీ చేయకపోవడం వల్ల కేసుల విచారణ నిలిచిపోవడమే కాకుండా, కొత్తగా వచ్చే ఫిర్యాదుల స్వీకరణలో కూడా ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ప్రభుత్వాలు నిధుల కొరత లేదా సాంకేతిక కారణాలను చూపుతూ నియామకాలను వాయిదా వేయడం సమర్థనీయం కాదు.
వినియోగదారుల హక్కుల కోసం పోరాడే స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఈ విషయాన్ని ఎప్పటికప్పుడు ప్రభుత్వం దృష్టికి తీసుకెళ్తున్నా, క్షేత్రస్థాయిలో మార్పు రావడం లేదు. ఇప్పుడు హైకోర్టు స్వయంగా రంగంలోకి దిగడంతో, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో కదలిక వస్తుందని ఆశించవచ్చు. న్యాయస్థానం ఆదేశించినట్లుగా కౌంటర్ దాఖలు చేసే లోపు, నియామక ప్రక్రియలో పురోగతి కనిపిస్తే అది వినియోగదారులకు పెద్ద ఊరటనిస్తుంది. న్యాయ వ్యవస్థలో మౌలిక సదుపాయాలు మరియు మానవ వనరుల కొరత అనేది నిరంతర సమస్యగా మారుతోంది, దీనిని అధిగమించాలంటే ముందస్తు ప్రణాళికతో పదవీ విరమణకు ముందే కొత్త నియామకాల ప్రక్రియను ప్రారంభించాల్సి ఉంటుంది. హైకోర్టు ఈ అంశాన్ని లోతుగా పరిశీలించి, భవిష్యత్తులో ఖాళీలు ఏర్పడకుండా ఒక శాశ్వత యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేసేలా ఆదేశాలు ఇస్తుందని బాధితులు కోరుకుంటున్నారు. ఈ పిల్పై విచారణ ద్వారా కేవలం నియామకాలే కాకుండా, కమిషన్ల పనితీరు మెరుగుపడటానికి అవసరమైన ఇతర వసతులపై కూడా చర్చ జరిగే అవకాశం ఉంది. మొత్తానికి, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను కాపాడటంలో న్యాయస్థానం చూపుతున్న చొరవ అభినందనీయం. ఈ కేసు పరిణామాలను బట్టి రాబోయే రోజుల్లో రాష్ట్రంలోని అన్ని జిల్లా వినియోగదారుల కమిషన్లు పూర్తి స్థాయిలో కార్యరూపం దాల్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
