డిజిటల్ అరెస్ట్ మాయలో విశ్రాంత ఉద్యోగి విషాదం
సాంకేతికత ఎంత వేగంగా విస్తరిస్తోందో, దాన్ని అడ్డుపెట్టుకుని అమాయకులను నిలువునా ముంచే ముఠాలు కూడా అంతే వేగంగా పుట్టుకొస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా 'డిజిటల్ అరెస్ట్' అనే పేరుతో సామాన్యులను, చదువుకున్న వారిని కూడా సైబర్ నేరగాళ్లు భయభ్రాంతులకు గురిచేస్తూ లక్షల రూపాయలు కొల్లగొడుతున్నారు. తాజాగా విజయవాడలో చోటు చేసుకున్న ఒక ఘటన సమాజానికి కళ్లు తెరిపించేలా ఉన్నప్పటికీ, మోసగాళ్ల మాయ మాటలు ఎంతటి ప్రభావం చూపుతాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు. విశాఖ స్టీల్ ప్లాంట్లో పనిచేసి పదవీ విరమణ పొందిన ఒక 65 ఏళ్ల వృద్ధుడు తన జీవితకాల కష్టాన్ని సైబర్ నేరగాళ్ల పాలేయడం అత్యంత బాధాకరం. పోలీసుల హెచ్చరికలు, బ్యాంకు అధికారుల అనుమానాలు అన్నీ ఎదురుగా ఉన్నా, భయం అనే ముసుగు కమ్మేయడంతో ఆయన తప్పుడు నిర్ణయం తీసుకుని భారీగా నష్టపోయారు.
ఈ మొత్తం వ్యవహారం గత నెల చివరలో ప్రారంభమైంది. సదరు విశ్రాంత ఉద్యోగికి ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ లేదా ఇతర దర్యాప్తు సంస్థల నుంచి మాట్లాడుతున్నామంటూ ఒక గుర్తు తెలియని కాల్ వచ్చింది. అవతలి వ్యక్తి యూనిఫాం ధరించి, వీడియో కాల్లో కనిపించడంతో అది నిజమని ఆయన నమ్మారు. మీ పేరు మీద అక్రమ లావాదేవీలు జరిగాయని, మీపై కేసులు నమోదయ్యాయని, వెంటనే స్పందించకపోతే అరెస్ట్ చేస్తామని వారు బెదిరించారు. ఈ క్రమంలోనే 'డిజిటల్ అరెస్ట్' అనే మాయా పదాన్ని ప్రయోగించారు. నిజానికి చట్టపరంగా డిజిటల్ అరెస్ట్ అనే ప్రక్రియే లేదని పోలీసులు ఎంతగా మొత్తుకుంటున్నా, నేరగాళ్లు సృష్టించే భయంకరమైన వాతావరణం బాధితులను ఆలోచించనివ్వదు. కేసు నుంచి బయటపడాలంటే రూ. 72.50 లక్షలు ఇవ్వాలని సదరు ముఠా ఆయనను బ్లాక్మెయిల్ చేసింది.
దీంతో ఆందోళన చెందిన ఆయన వెంటనే రామచంద్రనగర్లోని స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా బ్రాంచ్కు వెళ్లి తన వద్ద ఉన్న రూ. 78 లక్షల ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లను రద్దు చేసి, నేరగాళ్లు చెప్పిన ఖాతాకు రూ. 72.50 లక్షలు బదిలీ చేయాలని కోరారు. అయితే అంత పెద్ద మొత్తాన్ని అపరిచిత ఖాతాకు పంపడాన్ని గమనించిన బ్యాంకు అధికారులు అనుమానంతో పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చారు. పోలీసులు రంగప్రవేశం చేసి ఆ ఖాతా వివరాలను పరిశీలించగా, అది కోల్కతాకు చెందినదని, అనుమానాస్పద ఖాతా అని తేలింది. పోలీసులు ఆ విశ్రాంత ఉద్యోగికి ఎంతో ఓపికగా నచ్చజెప్పారు. డిజిటల్ అరెస్ట్ అనేది ఒక పెద్ద మోసమని, ఇలాంటి కాల్స్ వస్తే పోలీసులను సంప్రదించాలని, ఎవరికీ డబ్బులు పంపవద్దని చిలక్కి చెప్పినట్లు చెప్పారు. ఆయనకు ధైర్యం చెప్పి ఇంటికి పంపించారు. ఇక్కడితో కథ సుఖాంతమైందని అందరూ భావించారు.
కానీ మోసగాళ్లు ఆ వృద్ధుడిని వదల్లేదు. వారు నిరంతరం ఆయనను ఫోన్ల ద్వారా వేధిస్తూ, పోలీసుల వద్దకు వెళ్తే పరిస్థితి ఇంకా తీవ్రమవుతుందని భయపెట్టి ఉండవచ్చు. పోలీసుల మాటల కంటే నేరగాళ్ల బెదిరింపులకే ఆయన ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. 15 రోజుల వ్యవధిలోనే ఆయన మళ్లీ మనసు మార్చుకుని తన సొమ్మును ఎలాగైనా నేరగాళ్లకు అప్పగించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఈసారి బ్యాంకు అధికారులకు అనుమానం రాకుండా పక్కా పథకం వేశారు. తాము బెంగళూరుకు మారిపోతున్నామని, అందుకే తన డిపాజిట్లు రద్దు చేస్తున్నానని బ్యాంకులో అబద్ధం చెప్పి తన ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లను పొదుపు ఖాతాలోకి మార్చుకున్నారు. అంతటితో ఆగకుండా మరో ఇండియన్ బ్యాంకులో కొత్త ఖాతా తెరిచి, అక్కడి నుంచి నేరగాళ్ల ఖాతాకు రూ. 49 లక్షలు బదిలీ చేశారు. ఆ సమయంలో కూడా బ్యాంకు సిబ్బంది అడిగిన ప్రశ్నలకు తాను తెలిసిన వ్యక్తికే పంపిస్తున్నానని నమ్మబలికారు.
డబ్బులు బదిలీ చేసిన నాలుగు రోజుల తర్వాత కానీ ఆయనకు తాను మోసపోయాననే స్పృహ కలగలేదు. తీరిగ్గా పోలీసులు ఆశ్రయించినప్పటికీ జరగాల్సిన నష్టం జరిగిపోయింది. ఈ ఘటనలో మనకు రెండు ముఖ్యమైన విషయాలు కనిపిస్తాయి. ఒకటి, సైబర్ నేరగాళ్లు బాధితుల మనస్తత్వంతో ఎంత క్రూరంగా ఆడుకుంటారో అర్థమవుతుంది. రెండోది, పోలీసులు మరియు వ్యవస్థలు హెచ్చరించినప్పుడు వాటిని బేఖాతరు చేయడం వల్ల కలిగే పర్యవసానాలు ఎంత తీవ్రంగా ఉంటాయో తెలుస్తుంది. పోలీసులు ఒకసారి రక్షించినా, బాధితుడు మళ్లీ మోసగాళ్ల వలలో పడటం అనేది సమాచార లోపం కంటే ఎక్కువగా మానసిక బలహీనతను సూచిస్తుంది.
ప్రస్తుత సమాజంలో వృద్ధులే లక్ష్యంగా ఈ తరహా మోసాలు పెరిగిపోతున్నాయి. తాము తప్పు చేయకపోయినా పోలీసుల పేరో, దర్యాప్తు సంస్థల పేరో చెబితే సమాజంలో గౌరవం పోతుందనే భయం వారిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది. ఇలాంటి సమయాల్లో బాధితులు తమ కుటుంబ సభ్యులతో కానీ, నమ్మకమైన స్నేహితులతో కానీ మాట్లాడటం చాలా ముఖ్యం. ఏ ప్రభుత్వ సంస్థ కూడా వాట్సాప్ వీడియో కాల్స్ ద్వారా అరెస్ట్ చేస్తామని బెదిరించదు, అలాగే డబ్బులు ఇస్తే కేసు మాఫీ చేస్తామని అడగదు. ప్రజలు ముఖ్యంగా విశ్రాంత ఉద్యోగులు ఇలాంటి కాల్స్ పట్ల అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. పోలీసులు ఒకసారి అవగాహన కల్పించిన తర్వాత కూడా మళ్లీ మోసగాళ్ల మాటలకు లొంగిపోవడం అనేది స్వయంకృతాపరాధమే అవుతుంది. ఈ విజయవాడ బాధితుడి కథ అందరికీ ఒక హెచ్చరికగా మిగిలిపోయింది.
మీకు లేదా మీకు తెలిసిన వారికి ఇలాంటి అనుమానాస్పద కాల్స్ వస్తే వెంటనే సైబర్ క్రైమ్ టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1930 కు కాల్ చేయడం లేదా స్థానిక పోలీసులను సంప్రదించడం ద్వారా మీ కష్టార్జితాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. లేదంటే జీవితకాలం శ్రమించి దాచుకున్న సొమ్ము కళ్ల ముందే ఆవిరైపోయే ప్రమాదం ఉంది.
