ఏపీలో పెళ్లి కానుక నుంచి రుణ పథకం వైపు: సామాజిక భద్రతపై మారుతున్న ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో సంక్షేమ పథకాలు ఎప్పుడూ చర్చనీయాంశంగానే ఉంటాయి. ముఖ్యంగా పేద కుటుంబాల్లోని ఆడబిడ్డల వివాహాలకు ఆర్థికంగా అండగా నిలిచేందుకు గత ప్రభుత్వాలు ప్రవేశపెట్టిన పథకాలు ఎందరో నిరుపేదలకు ఆసరాగా నిలిచాయి. అయితే, ఇటీవల రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం ఒక పెద్ద సామాజిక మరియు రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది. గతంలో అమల్లో ఉన్న 'పెళ్లి కానుక' లేదా 'కల్యాణ లక్ష్మి' వంటి నగదు ప్రోత్సాహక పథకాలను పక్కన పెట్టి, వాటి స్థానంలో రుణ సదుపాయంతో కూడిన పథకాలను తీసుకురావడంపై సర్వత్రా విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు ఇతర వెనుకబడిన వర్గాలకు చెందిన నిరుపేదలు ఈ నిర్ణయం వల్ల తీవ్రంగా నష్టపోయే అవకాశం ఉందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ఒకప్పుడు ప్రభుత్వం ఇచ్చే ఆర్థిక సహాయం ఒక భరోసాగా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు అది అప్పుగా మారడం సామాన్యుల జీవన ప్రమాణాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనేది విశ్లేషించాల్సిన అంశం.

సాధారణంగా ప్రభుత్వం అందించే పెళ్లి కానుక పథకం కింద నిరుపేద ఆడబిడ్డల పెళ్లిళ్లకు లక్ష రూపాయల వరకు నగదును ప్రోత్సాహకంగా అందించేవారు. ఇది పేద తల్లిదండ్రులకు తమ బిడ్డ వివాహ సమయంలో ఆర్థిక వెసులుబాటును కల్పించేది. కానీ, తాజా సమాచారం ప్రకారం ప్రభుత్వం ఈ నేరుగా ఇచ్చే నగదు సాయాన్ని నిలిపివేసి, బ్యాంకుల ద్వారా రుణాలను మంజూరు చేసే ప్రక్రియను ప్రవేశపెడుతోంది. అంటే, పెళ్లి కోసం ప్రభుత్వం ఇచ్చేది సహాయం కాదు, అది తిరిగి చెల్లించాల్సిన అప్పు. నిరుపేద కుటుంబాలు ఇప్పటికే ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నప్పుడు, పెళ్లి కోసం మళ్ళీ రుణాలు తీసుకోవడం వల్ల వారిపై వడ్డీ భారం మరింత పెరుగుతుంది. ఈ మార్పు వల్ల పథకం యొక్క అసలు ఉద్దేశ్యమే దెబ్బతింటుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం తన ఖజానాను కాపాడుకోవడానికి సంక్షేమ పథకాలపై కోత విధిస్తోందనే ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.

ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చిన హామీల ప్రకారం సంక్షేమ పథకాలను మెరుగుపరచాల్సింది పోయి, ఉన్న పథకాలను నీరుగార్చడం ప్రజాస్వామ్య విలువలకే విరుద్ధమనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాల ప్రజలు సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడి ఉన్నందున వారికి ప్రభుత్వం నుంచి నేరుగా సహాయం అందడం ఎంతో అవసరం. రుణ పథకం వల్ల బ్యాంకులు షూరిటీలు అడగడం, సిబిల్ స్కోర్ వంటి నిబంధనలు పెట్టడం వల్ల అర్హులైన పేదలకు సాయం అందడం కష్టతరమవుతుంది. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ప్రభుత్వం తన బాధ్యతను బ్యాంకులపైకి తోసేస్తోందని చెప్పవచ్చు. ఇది కేవలం ఆర్థిక నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, నిరుపేదల ఆశలపై నీళ్లు చల్లడమే అవుతుంది. గతంలో పథకం ద్వారా లబ్ధి పొందిన కుటుంబాలు నేడు ఈ కొత్త నిబంధనల పట్ల తీవ్ర నిరాశను వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

మరోవైపు, ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని సమర్థించుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. వ్యవస్థలో పారదర్శకత తీసుకురావడానికి మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కోసం ఈ మార్పులు చేస్తున్నట్లు చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజల బాధలు వేరుగా ఉన్నాయి. ఒక పేదవాడు తన కూతురి పెళ్లి కోసం చేసిన అప్పులను తీర్చడానికే ఏళ్ల తరబడి కష్టపడుతుంటాడు. అటువంటి సమయంలో ప్రభుత్వం ఇచ్చే కొద్దిపాటి సహాయం కూడా అప్పుగా మారితే, వారు మరింతగా పేదరికంలోకి కూరుకుపోతారు. సంక్షేమ రాజ్య స్థాపనే ధ్యేయంగా పనిచేయాల్సిన ప్రభుత్వాలు, లాభనష్టాల లెక్కలు వేయడం సబబు కాదనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. 'పెళ్లి కానుక' అనేది కేవలం డబ్బు మాత్రమే కాదు, అది ప్రభుత్వానికి ప్రజలపై ఉన్న బాధ్యతకు చిహ్నం. ఆ చిహ్నాన్ని రుణంగా మార్చడం వల్ల ప్రజల్లో ప్రభుత్వం పట్ల అపనమ్మకం కలిగే అవకాశం ఉంది.

ముగింపుగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తన సంక్షేమ విధానాలను పునఃసమీక్షించుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితిగతులను చక్కదిద్దే క్రమంలో నిరుపేదల కడుపు కొట్టడం సరైన పద్ధతి కాదు. పెళ్లి కానుక వంటి పథకాలు లక్షలాది మంది ఆడబిడ్డల గౌరవంతో ముడిపడి ఉన్నవి. రుణాల పేరుతో వారిని ఇబ్బందులకు గురిచేయకుండా, గతంలో లాగే నేరుగా ఆర్థిక సహాయం అందేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. అప్పుడే ప్రభుత్వానికి సామాన్యుల పట్ల చిత్తశుద్ధి ఉందని ప్రజలు నమ్ముతారు. అభివృద్ధి మరియు సంక్షేమం అనేవి ఒకదానికొకటి తోడవ్వాలి కానీ, ఒక దాని కోసం ఇంకొకటి బలి కాకూడదు. భవిష్యత్తులో ఈ నిర్ణయం వల్ల కలిగే పరిణామాలను గమనించి ప్రభుత్వం తన తప్పును సరిదిద్దుకుంటుందని ఆశిద్దాం.