ప్రపంచ వాణిజ్యానికి సంకటంగా సముద్ర జలసంధుల మూసివేత: ఒక విశ్లేషణ
ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో సముద్ర జలసంధులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వాణిజ్యం మరియు ఇంధన రవాణాలో అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ అడ్డుకుంటామని హెచ్చరిస్తున్న తరుణంలో, యెమెన్లోని హౌతీ తిరుగుబాటు గ్రూపు బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధిని కూడా మూసివేస్తామని ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా కలకలం రేపుతోంది. ఈ రెండు జలసంధులు మూతపడటం అంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు రక్తప్రసరణ ఆగిపోవడమేనని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యం నుంచి ఐరోపా మరియు ఆసియా దేశాలకు వెళ్లే చమురు, గ్యాస్ మరియు సరకు రవాణా నౌకలకు ఈ మార్గాలు జీవనాడులు వంటివి. ఈ ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు కేవలం యుద్ధ వాతావరణానికే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి సామాన్యుడి జేబుపై ప్రభావం చూపేలా ఉన్నాయి.
హార్ముజ్ మరియు బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధుల భౌగోళిక ప్రాధాన్యతను పరిశీలిస్తే, ఇవి ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే సముద్ర మార్గాలు. హార్ముజ్ జలసంధి పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి చమురు ఎగుమతులకు ఏకైక మార్గం కాగా, బాబ్ ఎల్-మండేబ్ ఎర్ర సముద్రాన్ని హిందూ మహాసముద్రంతో అనుసంధానిస్తుంది. ఐరోపా నుంచి ఆసియాకు సూయజ్ కాలువ ద్వారా ప్రయాణించే ప్రతి నౌక తప్పనిసరిగా బాబ్ ఎల్-మండేబ్ గుండా వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఈ మార్గం ద్వారా ప్రయాణానికి దాదాపు 20 నుంచి 25 రోజుల సమయం పడుతుంది. కానీ ఇప్పుడు హౌతీ గ్రూప్ ఇస్తున్న హెచ్చరికల వల్ల ఓడలు ఈ మార్గంలో రావడానికి వెనుకాడాల్సి వస్తోంది. ఇది కేవలం రవాణా సమస్య మాత్రమే కాదు, అంతర్జాతీయ సముద్ర రక్షణ మరియు సార్వభౌమాధికారానికి సంబంధించిన సవాలుగా మారింది.
ఒకవేళ ఈ జలసంధులు మూతపడితే, నౌకాయాన సంస్థలకు మిగిలే ఏకైక ప్రత్యామ్నాయం ఆఫ్రికా ఖండాన్ని చుట్టుముట్టి ప్రయాణించడం. అంటే, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం మీదుగా ఆఫ్రికా దక్షిణ కొనన ఉన్న 'కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్' ద్వారా ఆసియాకు చేరుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రత్యామ్నాయ మార్గం వల్ల ప్రయాణ దూరం మరియు సమయం గణనీయంగా పెరుగుతాయి. సాధారణంగా పట్టే 20-25 రోజుల సమయం కాస్తా 30 నుంచి 40 రోజులకు చేరుతుంది. అదనంగా పది నుంచి పదిహేను రోజుల ప్రయాణం అంటే వేల టన్నుల ఇంధన వినియోగం, సిబ్బంది ఖర్చులు మరియు బీమా ప్రీమియంలు విపరీతంగా పెరుగుతాయి. ఈ పెరిగిన రవాణా ఖర్చుల భారం చివరికి వినియోగదారులపైనే పడుతుంది, దీనివల్ల వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి.
ప్రపంచ వాణిజ్యంపై దీని ప్రభావం ఊహకందని స్థాయిలో ఉంటుందని ఆర్థికవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. గణాంకాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే మొత్తం వాణిజ్యంలో సుమారు 30 శాతం ఈ జలసంధుల ద్వారానే జరుగుతుంది. చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగితే అది అన్ని రంగాలపై గొలుసుకట్టు ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఆహార ధాన్యాల రవాణా నుంచి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల వరకు ప్రతిదీ భారంగా మారుతుంది. ఇప్పటికే కోవిడ్ తర్వాతి కాలంలో ప్రపంచ దేశాలు ద్రవ్యోల్బణంతో పోరాడుతున్న తరుణంలో, ఇటువంటి సముద్ర మార్గాల దిగ్బంధం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను మళ్లీ మాంద్యంలోకి నెట్టే ప్రమాదం ఉంది. సముద్రపు దొంగల భయం కంటే ఇప్పుడు రాజకీయ ప్రాబల్యం కోసం జలసంధులను ఆయుధాలుగా మార్చుకోవడం పెద్ద ముప్పుగా పరిణమించింది.
ఈ పరిస్థితిని అదుపు చేయడానికి అమెరికా, బ్రిటన్ వంటి అగ్రరాజ్యాలు తమ నౌకాదళ బలగాలను ఎర్ర సముద్రంలో మోహరించినప్పటికీ, హౌతీ గ్రూపు దాడులు ఆగిపోవడం లేదు. హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు బిగించడం వల్ల పశ్చిమ దేశాలకు ఇంధన భద్రత కరవయ్యేలా ఉంది. ఇరాన్ మరియు హౌతీ గ్రూపులు సమన్వయంతో పని చేస్తూ ఈ రెండు కీలక మార్గాలను మూసివేస్తే, ప్రపంచం మొత్తం చీకటిలోకి వెళ్లే అవకాశం ఉందని కొందరు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇది కేవలం రెండు దేశాల మధ్య సమస్య కాదు, ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థలు జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అత్యంత క్లిష్టమైన సమస్య. సముద్ర ప్రయాణ స్వేచ్ఛను కాపాడటం అనేది ప్రపంచ శాంతికి మరియు ఆర్థిక స్థిరత్వానికి అత్యంత ఆవశ్యకమైనది.
భవిష్యత్తులో ఇటువంటి ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ఉండాలంటే భూమార్గాల ద్వారా లేదా రైలు మార్గాల ద్వారా కొత్త వాణిజ్య కారిడార్లను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అయితే సముద్ర రవాణాతో పోలిస్తే మిగిలిన మార్గాలు ఖరీదైనవి కావడంతో, మళ్ళీ జలసంధుల ప్రాధాన్యత తగ్గదు. ప్రస్తుత సంక్షోభం త్వరగా ముగియకపోతే, ఆసియా దేశాలైన భారత్, చైనా వంటి దేశాలు కూడా ఇంధన దిగుమతుల కోసం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను వెతుక్కోవాల్సి వస్తుంది. మన దేశ ఎగుమతులపై కూడా ఈ రవాణా ఆలస్యం తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. అంతర్జాతీయ సమాజం చర్చల ద్వారా ఈ వివాదాన్ని పరిష్కరించుకోవాలని, లేదంటే గ్లోబల్ ట్రేడ్ కోలుకోలేని దెబ్బ తింటుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
