కొండములగాంలో సామాజిక బహిష్కరణ: నాగరిక సమాజంలో అనాగరిక చర్యలు
ఆధునిక యుగంలో మనం సాంకేతికంగా ఎంత ముందుకు వెళ్తున్నా, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంకా మధ్యయుగాల నాటి ఛాందసభావాలు మరియు అనాగరిక పద్ధతులు కొనసాగడం విస్మయానికి గురిచేస్తోంది. శ్రీకాకుళం జిల్లా రణస్థలం మండలం కొండములగాం గ్రామంలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న ఒక ఘటన ఇందుకు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. కేవలం ఒక భూ వివాదాన్ని సాకుగా చూపి, ఒక కుటుంబాన్ని గ్రామం మొత్తం సామాజికంగా బహిష్కరిస్తూ గ్రామ పెద్దలు తీసుకున్న నిర్ణయం ఇప్పుడు సర్వత్రా చర్చనీయాంశమైంది. ఆదివారం నాడు జరిగిన ఈ పంచాయితీలో, సదరు కుటుంబంతో ఎవరూ మాట్లాడకూడదని, వారిని శుభకార్యాలకు ఆహ్వానించకూడదని కఠినమైన తీర్మానం చేయడం ప్రజాస్వామ్య విలువలకు గొడ్డలి పెట్టు వంటిది. చట్టం, న్యాయస్థానాలు ఉన్న దేశంలో ఇలాంటి సమాంతర పాలన సాగడం ఆందోళన కలిగించే అంశం.
ఈ వివాదానికి మూలం భూమికి సంబంధించిన తగాదా అని తెలుస్తోంది. సాధారణంగా భూమికి సంబంధించిన సరిహద్దు గొడవలు లేదా హక్కుల వివాదాలు ఉన్నప్పుడు, వాటిని పరిష్కరించడానికి ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ఉంది. రెవెన్యూ అధికారులు, సర్వేయర్లు లేదా సివిల్ కోర్టుల ద్వారా ఈ సమస్యలను చట్టబద్ధంగా పరిష్కరించుకోవాలి. కానీ, కొండములగాంలో గ్రామ పెద్దలు తామే న్యాయ నిర్ణేతలుగా మారి, వివాదంలో ఉన్న ఒక పక్షానికి మద్దతుగా నిలుస్తూ మరో పక్షాన్ని వేధించేలా ఈ బహిష్కరణ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. గ్రామంలో జరిగే పెళ్లిళ్లు, పండుగలు లేదా ఏవైనా సామాజిక వేడుకలకు ఆ కుటుంబ సభ్యులను పిలవకూడదని హుకుం జారీ చేయడం వల్ల, ఆ కుటుంబం మానసిక వేదనకు గురవుతోంది. సమాజం నుంచి ఒక వ్యక్తిని లేదా కుటుంబాన్ని వేరు చేయడం అనేది వారి ప్రాథమిక హక్కులను కాలరాయడమే అవుతుంది.
గ్రామ పెద్దలు తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం చట్ట విరుద్ధమని సామాజిక విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ప్రతి పౌరుడికి గౌరవంగా బతికే హక్కు ఉంది. ఎవరినీ కులం పేరుతోనో, మతం పేరుతోనో లేదా వ్యక్తిగత కక్షలతోనో సామాజికంగా వెలివేయడం నేరం. ఇలాంటి బహిష్కరణలు గ్రామాల్లో ఐక్యతను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, కక్షలు పెరగడానికి కారణమవుతాయి. భూ వివాదం అనేది ఒక పరిపాలనాపరమైన అంశం. దీనిని పరిష్కరించాల్సిన బాధ్యత తహసీల్దార్ లేదా పోలీసులది. ఆ ప్రక్రియను విస్మరించి, గ్రామ పెద్దలు తమ పెత్తనాన్ని ప్రదర్శించడం వల్ల బాధితులకు న్యాయం జరగకపోగా, వారు మరింత ఒంటరి అవుతున్నారు. గ్రామాల్లో ఇలాంటి 'కాంగ్రూ కోర్టుల' సంస్కృతి పెరిగిపోవడం వల్ల చట్టం పట్ల ప్రజల్లో భయం తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ ఘటనపై స్థానికులు మరియు విద్యావంతులు తీవ్రంగా స్పందిస్తున్నారు. పారదర్శకమైన పరిపాలన సాగుతున్న ఈ రోజుల్లో కూడా గ్రామాల్లో ఇటువంటి బహిష్కరణ తీర్మానాలు చేయడం విస్మయానికి గురిచేస్తోందని వారు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. బాధితులు తమ గోడును ఎవరికి చెప్పుకోవాలో తెలియక భయపడుతున్నారు. ఒకవేళ ఎవరైనా ఆ కుటుంబంతో మాట్లాడితే, వారికి కూడా జరిమానా విధిస్తామని లేదా వారిని కూడా దూరం పెడతామని హెచ్చరించడం వల్ల గ్రామస్థులు కూడా మౌనంగా ఉండిపోతున్నారు. ఇది ఒక రకమైన అప్రకటిత నియంతృత్వాన్ని తలపిస్తోంది. రెవెన్యూ అధికారులు మరియు పోలీసులు తక్షణమే స్పందించి, ఆ గ్రామంలో విచారణ జరపాల్సిన అవసరం ఉంది. అక్రమంగా బహిష్కరణ తీర్మానాలు చేసిన వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటేనే భవిష్యత్తులో ఇలాంటివి పునరావృతం కావు.
గ్రామాల్లో అభివృద్ధి అంటే కేవలం రోడ్లు, భవనాలు నిర్మించడం మాత్రమే కాదు, ప్రజల ఆలోచనా విధానంలో మార్పు రావడం. భూ వివాదాలను శాంతియుతంగా, చట్టబద్ధంగా పరిష్కరించుకోవాలి తప్ప, ఒక కుటుంబాన్ని సామాజికంగా వేధించడం పరిష్కారం కాదు. కొండములగాం ఘటనలో బాధితులకు రక్షణ కల్పించాల్సిన బాధ్యత జిల్లా యంత్రాంగంపై ఉంది. ఆ కుటుంబానికి గ్రామంలో స్వేచ్ఛగా తిరిగే హక్కును, అందరితో కలిసి మెలిసి ఉండే వాతావరణాన్ని పునరుద్ధరించాలి. గ్రామ పెద్దలకు చట్టపరమైన నిబంధనల గురించి అవగాహన కల్పించడంతో పాటు, ఎవరైనా చట్టాన్ని తమ చేతుల్లోకి తీసుకుంటే పర్యవసానాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని హెచ్చరించాలి. అప్పుడే గ్రామాల్లో ప్రజాస్వామ్యం పరిడవిల్లుతుంది.
ముగింపుగా, సమాజం నుంచి ఒకరిని వెలివేయడం అనేది ఆటవిక కాలపు ఆచారం. అటువంటి పద్ధతులను నేటి సమాజం ఏమాత్రం ఆమోదించదు. రణస్థలం మండల అధికారులు ఈ విషయాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించి, బాధితులకు న్యాయం చేయాలని కోరుకుంటున్నాము. భూ వివాదం పరిష్కారం కోసం రెవెన్యూ అధికారులను ఆశ్రయించేలా ఇరు పక్షాలకు దిశానిర్దేశం చేయాలి. గ్రామంలో ప్రశాంతతను పునరుద్ధరించి, సామాజిక బహిష్కరణ అనే చీకటి సంస్కృతికి స్వస్తి పలికేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. అప్పుడే ఆ గ్రామంలోనే కాకుండా, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో కూడా ఇటువంటి చర్యలకు పాల్పడే వారికి ఒక గుణపాఠం అవుతుంది.
