కడప జిల్లా శనగ రైతుల దిగుబడి ఆనందం - మార్కెట్ ధరల విషాదం
కడప జిల్లాలో ఈ ఏడాది రబీ సీజన్ శనగ రైతులకు ఒక విలక్షణమైన అనుభవాన్ని మిగిల్చింది. ప్రకృతి కరుణించి, వాతావరణం అనుకూలించడంతో జిల్లా వ్యాప్తంగా సుమారు 88,114 హెక్టార్లలో శనగ సాగు అత్యంత ఉత్సాహంగా సాగింది. గత కొన్ని ఏళ్లతో పోలిస్తే ఈసారి సాగు విస్తీర్ణం పెరగడమే కాకుండా, దిగుబడి విషయంలో కూడా జిల్లా సరికొత్త రికార్డులను సృష్టించింది. హెక్టారుకు సగటున 25 క్వింటాళ్ల చొప్పున దిగుబడి రావడం అనేది వ్యవసాయాధికారులను సైతం ఆశ్చర్యపరిచింది. సాధారణంగా ఇంతటి భారీ దిగుబడి రావడం అరుదు. రైతులు పడిన కష్టానికి ప్రతిఫలంగా చేతి నిండా పంట రావడంతో మొదట్లో అన్నదాతల ముఖాల్లో చిరునవ్వులు కనిపించాయి. కానీ, ఆ సంతోషం ఎక్కువ కాలం నిలవలేదు. పంట చేతికొచ్చి మార్కెట్కు తరలించే సమయానికి ధరల పతనం రైతులను కోలుకోలేని దెబ్బ తీసింది.
మార్కెట్లో వ్యాపారులు సిండికేట్గా మారి ధరలను తగ్గించేయడంతో, సాగు ఖర్చులు కూడా రాని పరిస్థితి ఏర్పడింది. బహిరంగ మార్కెట్లో ధరలు దారుణంగా పడిపోవడంతో ప్రభుత్వం తక్షణమే స్పందించి క్వింటాల్ శనగలకు రూ.5,875 కనీస మద్దతు ధరను (MSP) ప్రకటించింది. జిల్లాలో రైతులను ఆదుకునేందుకు మార్క్ ఫెడ్ ద్వారా ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలను ప్రారంభించారు. ఈ కేంద్రాల ద్వారా నేరుగా రైతుల నుంచి పంటను సేకరించి వారికి గిట్టుబాటు ధర కల్పించాలనేది ప్రభుత్వ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. అయితే, క్షేత్రస్థాయిలో కొనుగోలు ప్రక్రియ ఆశించిన స్థాయిలో వేగంగా సాగకపోవడం ఇప్పుడు కొత్త ఆందోళనలకు దారితీస్తోంది. జిల్లాలో భారీగా పండిన పంటతో పోలిస్తే ఇప్పటి వరకు జరిగిన కొనుగోళ్లు కేవలం నామమాత్రంగానే కనిపిస్తున్నాయి.
గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, జిల్లాలో పండిన లక్షలాది టన్నుల శనగల్లో ఇప్పటి వరకు కేవలం 13,460 మెట్రిక్ టన్నులను మాత్రమే ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేయగలిగింది. ఇంకా మెజారిటీ పంట రైతుల వద్దే నిల్వ ఉంది. గ్రామాల్లోని రైతులు తమ ఇళ్ల వద్ద, కల్లాల్లోనూ, గోడౌన్లలోనూ బస్తాలను నింపుకుని ప్రభుత్వం ఎప్పుడు పిలుస్తుందా అని కళ్ళల్లో ఒత్తులు వేసుకుని ఎదురుచూస్తున్నారు. వాతావరణంలో మార్పులు సంభవిస్తే లేదా అకాల వర్షాలు కురిస్తే నిల్వ ఉన్న పంట పాడైపోయే ప్రమాదం ఉందని రైతులు భయపడుతున్నారు. ఒకవైపు అప్పుల బాధ, మరోవైపు నిల్వ చేసుకునే సదుపాయం లేకపోవడంతో చాలా మంది చిన్న రైతులు గత్యంతరం లేక తక్కువ ధరకే దళారులకు అమ్ముకోవాల్సిన పరిస్థితి ఎదురవుతోంది.
మార్క్ ఫెడ్ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ఎదురవుతున్న సాంకేతిక సమస్యలు, గైడ్ లైన్స్ లోని నిబంధనలు కూడా కొనుగోళ్ల జాప్యానికి కారణమవుతున్నాయని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉందనో, గింజ పరిమాణం సరిగ్గా లేదనో కొన్ని చోట్ల పంటను తిరస్కరిస్తున్నట్లు రైతులు వాపోతున్నారు. అలాగే, రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియలో ఉన్న ఇబ్బందుల వల్ల చాలా మంది రైతులు తమ పేర్లను నమోదు చేసుకోలేకపోయారు. ప్రభుత్వం ప్రకటించిన మద్దతు ధర కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి గింజను కొనుగోలు చేసే వరకు కేంద్రాలను కొనసాగించాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. కడప జిల్లాలోని ప్రధాన శనగ పండించే ప్రాంతాలైన జమ్మలమడుగు, మైదుకూరు, ప్రొద్దుటూరు వంటి నియోజకవర్గాల్లో రైతుల పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా ఉంది.
జిల్లా యంత్రాంగం మరియు మార్క్ ఫెడ్ అధికారులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన స్పందించి కొనుగోలు కేంద్రాల సంఖ్యను పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది. కేవలం పదివేల టన్నుల మార్కును దాటడానికే ఇన్ని రోజులు సమయం పడితే, మిగిలిన లక్షలాది టన్నుల పంటను సేకరించడానికి ఇంకా ఎన్ని నెలలు పడుతుందోనని రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. గడువు ముగియక ముందే ప్రతి రైతు నుండి పంటను సేకరించేలా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలి. గిట్టుబాటు ధర కల్పించడమే కాకుండా, కొనుగోలు చేసిన పంటకు సంబంధించిన నగదును సకాలంలో రైతుల ఖాతాల్లో జమ చేస్తేనే వారికి ఆర్థికంగా ఊరట లభిస్తుంది. లేదంటే వచ్చే సీజన్ సాగుకు పెట్టుబడి కోసం రైతులు మళ్లీ వడ్డీ వ్యాపారులను ఆశ్రయించాల్సి వస్తుంది.
ప్రకృతి అనుకూలించి దిగుబడి పెరిగినప్పుడు రైతులు పండుగ చేసుకోవాలి, కానీ దురదృష్టవశాత్తు కడప జిల్లా శనగ రైతులు తమ పంటను అమ్ముకోలేక కంటతడి పెడుతున్నారు. అధిక దిగుబడి శాపంగా మారకూడదంటే ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేయాలి. మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల నుంచి అన్నదాతను కాపాడటమే నిజమైన వ్యవసాయాభివృద్ధి. జిల్లాలో ఇంకా నిల్వ ఉన్న పంటను త్వరితగతిన సేకరించి, రైతులందరికీ మద్దతు ధర అందేలా చూడటమే ఇప్పుడు అధికారుల ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు. అప్పుడే రైతులకు ప్రభుత్వంపై నమ్మకం కలుగుతుంది మరియు వ్యవసాయం పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
