నైతికత వేరు.. చట్టం వేరు: పెళ్లయిన వ్యక్తి సహజీవనం నేరం కాదన్న హైకోర్టు!
అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇటీవల దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైన ఒక కీలక తీర్పును వెలువరించింది. వివాహం చేసుకున్న వ్యక్తి మరొక మహిళతో సహజీవనం (లివ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్) చేయడం చట్టరీత్యా నేరం కాదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. ఈ సందర్భంగా న్యాయమూర్తులు చేసిన వ్యాఖ్యలు సామాజిక నైతికతకు మరియు రాజ్యాంగబద్ధమైన చట్టానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ఎత్తిచూపాయి. సమాజం ఒక విషయాన్ని ఏ విధంగా చూస్తుంది అనే దానికంటే, దేశ చట్టాలు ఆ విషయాన్ని ఎలా నిర్వచిస్తున్నాయి అనేదే న్యాయస్థానాలకు ప్రాధాన్యత అని హైకోర్టు పేర్కొంది. నైతికత మరియు చట్టం అనేవి రెండు వేర్వేరు అంశాలని, వీటిని కలిపి చూడకూడదని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. చట్టం ప్రకారం ఒక చర్య నేరం కానప్పుడు, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడటంలో న్యాయస్థానాలు వెనక్కి తగ్గవని స్పష్టం చేసింది.
ఈ కేసు వివరాల్లోకి వెళితే, ఇప్పటికే వివాహం చేసుకున్న ఒక వ్యక్తి, మరో మహిళతో కలిసి సహజీవనం చేస్తున్నారు. అయితే వీరి సంబంధాన్ని కుటుంబ సభ్యులు మరియు సమాజం వ్యతిరేకించడంతో, తమ ప్రాణాలకు ముప్పు ఉందని భావించిన ఆ జంట రక్షణ కోరుతూ అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఈ పిటిషన్ను విచారించిన ధర్మాసనం, ఇద్దరు వయోజనులు తమకు నచ్చిన విధంగా కలిసి ఉండటం వారి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛలో భాగమని పేర్కొంది. ఒక వ్యక్తికి ఇప్పటికే పెళ్లయినప్పటికీ, అతను మరొకరితో కలిసి ఉండటం నైతికంగా తప్పని సమాజం భావించవచ్చు, కానీ భారత శిక్షాస్మృతి ప్రకారం అది శిక్షార్హమైన నేరం కాదని కోర్టు గుర్తు చేసింది. సామాజిక అభిప్రాయాలు లేదా సాంప్రదాయ నైతిక విలువలు న్యాయస్థానాల తీర్పులను లేదా పౌరుల హక్కుల పరిరక్షణను నిర్దేశించలేవని జడ్జిలు వ్యాఖ్యానించారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం ప్రతి పౌరుడికి జీవించే హక్కు మరియు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. ఈ హక్కును కాలరాసే అధికారం ఎవరికీ లేదని, ముఖ్యంగా ఇద్దరు వ్యక్తులు పరస్పర అంగీకారంతో కలిసి ఉంటున్నప్పుడు వారికి రక్షణ కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉందని కోర్టు తెలిపింది. గతంలో సుప్రీంకోర్టు కూడా వ్యభిచారం (Adultery) నేరం కాదని తీర్పునిచ్చిన విషయాన్ని ఈ సందర్భంగా న్యాయ నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు. వివాహేతర సంబంధాలు సివిల్ వివాదాలుగా లేదా విడాకులకు కారణాలుగా మారవచ్చు కానీ, వాటిని క్రిమినల్ నేరాలుగా పరిగణించి వ్యక్తుల ప్రాణాలకు ముప్పు తలపెట్టకూడదని కోర్టు ఉద్దేశం. ఒకవేళ ఆ వ్యక్తి భార్య గనుక ఫిర్యాదు చేస్తే అది గృహహింస లేదా విడాకుల పరిధిలోకి వస్తుంది, అంతేకానీ సహజీవనం చేస్తున్న జంటకు రక్షణ నిరాకరించడానికి అది కారణం కాకూడదని ధర్మాసనం వివరించింది.
ఈ తీర్పుపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొందరు దీనిని వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు దక్కిన విజయంగా అభివర్ణిస్తుండగా, మరికొందరు ఇది వివాహ వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అయితే న్యాయస్థానం మాత్రం తన పరిధిని స్పష్టంగా నిర్వచించింది. న్యాయమూర్తులు సామాజిక సంస్కర్తలు కాదని, వారు కేవలం రాజ్యాంగబద్ధంగా చట్టాన్ని అమలు చేసేవారని పేర్కొంది. సమాజం మారుతున్న కొద్దీ సంబంధాల స్వరూపం మారుతోందని, చట్టం కూడా ఆ మార్పులకు అనుగుణంగా ఉండాలని కోర్టు భావించింది. నైతికత అనేది వ్యక్తిని బట్టి, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంటుంది కానీ చట్టం అందరికీ సమానంగా వర్తిస్తుంది. అందుకే నైతికతను చట్టంతో ముడిపెట్టడం వల్ల పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం వాటిల్లుతుందని హైకోర్టు హెచ్చరించింది.
ముగింపుగా, అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు లివ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్లో ఉన్నవారికి పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. ముఖ్యంగా వివాహ బంధంలో ఉండి విడిపోయి లేదా ఇతర కారణాలతో సహజీవనం చేస్తున్న వారు ఎదుర్కొంటున్న సామాజిక ఒత్తిడి మరియు భౌతిక దాడుల నుండి ఈ తీర్పు రక్షణ కల్పిస్తుంది. రాజ్యాంగం కల్పించిన స్వేచ్ఛను అనుభవించే హక్కు ప్రతి పౌరుడికీ ఉందని, అది వారి వ్యక్తిగత జీవితానికి సంబంధించిన నిర్ణయమైనప్పుడు సమాజం జోక్యం చేసుకోకూడదని ఈ తీర్పు ద్వారా మరోసారి వెల్లడైంది. చట్టం దృష్టిలో నేరం రుజువు కానంత వరకు ఎవరినీ దోషులుగా చూడలేమని, వారి భద్రతను నిర్ధారించడం న్యాయవ్యవస్థ ప్రథమ కర్తవ్యమని అలహాబాద్ హైకోర్టు చాటిచెప్పింది.
