ఏపీ ఉపాధి హామీ పథకం: కొత్త నిబంధనలు - పూర్తి వివరాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ ప్రాంత పేదలకు చేతినిండా పని కల్పించే మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS) లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక మార్పులు చేపట్టింది. లబ్ధిదారులకు మరింత పారదర్శకమైన, వేగవంతమైన సేవలు అందించడమే లక్ష్యంగా కొత్త నిబంధనలను అమల్లోకి తెచ్చింది. ముఖ్యంగా కొత్త జాబ్ కార్డుల జారీ, అటెండెన్స్ విధానంలో తీసుకొచ్చిన మార్పులు కూలీలకు ఎంతో ఊరటనిస్తున్నాయి.
1. 48 గంటల్లోనే కొత్త జాబ్ కార్డు
గతంలో కొత్తగా పెళ్లైన వారు లేదా ఉపాధి పనులకు వెళ్లాలనుకునే యువత జాబ్ కార్డు కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంటే, అది చేతికి రావడానికి నెలల తరబడి సమయం పట్టేది. అధికారుల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. ఈ ఇబ్బందులను తొలగిస్తూ ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది.
సమయ పరిమితి: దరఖాస్తు చేసుకున్న కేవలం 48 గంటల్లోనే కొత్త జాబ్ కార్డును మంజూరు చేయాలని అధికారులకు స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి.
ఉచిత సేవ: ఈ కార్డు పొందేందుకు లబ్ధిదారులు ఒక్క రూపాయి కూడా చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. ఇది పూర్తిగా ఉచితం.
ప్రక్రియ: దరఖాస్తు ఫారంతో పాటు ఆధార్ కార్డు, బ్యాంకు ఖాతా వివరాలను సమర్పించాలి. గ్రామ సచివాలయాల ద్వారా ఈ ప్రక్రియను సులభతరం చేశారు.
2. ఈ-కేవైసీ (e-KYC) తప్పనిసరి
పథకంలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు మరియు అర్హులైన వారికే పని కల్పించేందుకు ఈ-కేవైసీ ప్రక్రియను ప్రభుత్వం వేగవంతం చేస్తోంది.
జాబ్ కార్డు ఉన్న ప్రతి లబ్ధిదారుడు తమ ఆధార్ వివరాలతో ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
దీనివల్ల నకిలీ కార్డులకు అడ్డుకట్ట పడటమే కాకుండా, చనిపోయిన వారి పేర్లు లేదా గ్రామంలో లేని వారి పేర్లతో అక్రమంగా డబ్బులు డ్రా చేసే విధానానికి చెక్ పడుతుంది.
3. ఫేస్ రికగ్నేషన్ అటెండెన్స్ (Face Recognition System)
ఉపాధి హామీ పనుల్లో హాజరు నమోదు (Attendance) విషయంలో గతంలో అనేక ఫిర్యాదులు వచ్చేవి. క్షేత్రస్థాయిలో కొందరు ఫీల్డ్ అసిస్టెంట్లు కూలీలు రాకపోయినా వచ్చినట్లుగా నమోదు చేయడం వంటి అక్రమాలకు తావులేకుండా ప్రభుత్వం సాంకేతికతను జోడించింది.
విధానం: పని ప్రదేశంలో కూలీల ముఖాన్ని స్కాన్ చేయడం ద్వారా హాజరును మొబైల్ యాప్లో నమోదు చేస్తారు.
ప్రస్తుత స్థితి: ఇప్పటికే రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో ఈ విధానాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేస్తున్నారు.
పూర్తి స్థాయి అమలు: వచ్చే మార్చి నెల తర్వాత రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని గ్రామాల్లో ఈ 'ఫేస్ రికగ్నేషన్' విధానాన్ని తప్పనిసరి చేయనున్నారు.
ప్రయోజనం: దీనివల్ల కూలీలు పని ప్రదేశంలో ఎంత సమయం ఉన్నారో ఖచ్చితంగా తెలుస్తుంది. నిధుల దుర్వినియోగానికి ఆస్కారం ఉండదు.
4. కూలీల సంక్షేమం - ఇతర ప్రయోజనాలు
కేవలం పని కల్పించడమే కాకుండా, కూలీల సౌకర్యార్థం ప్రభుత్వం మరికొన్ని చర్యలు కూడా తీసుకుంటోంది:
వేసవి భత్యం: ఎండలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కూలీలకు కొంత ఉపశమనం కలిగించేలా అదనపు భత్యంపై దృష్టి సారించింది.
సకాలంలో చెల్లింపులు: గతంలో ఉపాధి హామీ వేతనాలు రావడం ఆలస్యమయ్యేది. ఇప్పుడు నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాల్లోకి (DBT ద్వారా) నిధులు జమ అయ్యేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
పని ప్రదేశంలో సౌకర్యాలు: పని చేసే చోట తాగునీరు, నీడ కోసం టెంట్లు, ప్రథమ చికిత్స కిట్లు అందుబాటులో ఉంచాలని అధికారులకు ఆదేశాలు అందాయి.
ముగింపు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఉపాధి హామీ పథకంలో తీసుకొచ్చిన ఈ మార్పులు సామాన్యులకు పెను మార్పుగా నిలవనున్నాయి. ముఖ్యంగా 48 గంటల్లో కార్డు జారీ చేయడం అనేది పరిపాలనా వేగానికి నిదర్శనం. అయితే, కూలీలు కూడా సాంకేతికతపై అవగాహన పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఫేస్ రికగ్నేషన్ వంటి విధానాలు మొదట్లో కొంచెం కష్టంగా అనిపించినా, దీర్ఘకాలంలో అవి కూలీల హక్కులను కాపాడతాయి.
