వెంకటాపురం విదేశీ విహంగాల విడిది
ఎన్టీఆర్ జిల్లాలోని పెనుగంచిప్రోలు మండలం వెంకటాపురం గ్రామం ప్రకృతి ఒడిలో విరాజిల్లుతున్న ఒక అద్భుతమైన పక్షుల లోకం. ఇక్కడ ఏటా జరిగే ఒక అద్భుతం వందల ఏళ్లుగా కొనసాగుతూ వస్తోంది. అది ఆస్ట్రేలియా ఖండం నుంచి వేల కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించి వచ్చే ‘వేవ్స్’ జాతి కొంగల (వేవ్స్ స్టార్క్స్) రాక. విదేశీ విహంగాలు తమ గమ్యస్థానంగా ఈ చిన్న పల్లెను ఎంచుకోవడం వెనుక ఉన్న అనుబంధం ఎంతో గొప్పది. ఈ పక్షులు కేవలం అతిథులుగా మాత్రమే కాకుండా, గ్రామ ప్రజల నమ్మకంలో, సంస్కృతిలో ఒక భాగంగా మారిపోయాయి. గ్రామస్తుల విశ్వాసం ప్రకారం, ఈ పక్షులు గ్రామానికి వస్తే ఆ ఏడాది వర్షాలు సమృద్ధిగా కురుస్తాయని, పంటలు బాగా పండుతాయని, గ్రామంలో సిరి సంపదలు వృద్ధి చెందుతాయని బలంగా నమ్ముతారు. అందుకే ఈ విదేశీ పక్షుల కోసం వేయి కళ్లతో గ్రామస్తులు ఎదురుచూస్తుంటారు. ఈ పక్షుల రూపం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. పొడవాటి కాళ్లు, పొడవాటి ముక్కు, విశాలమైన రెక్కలతో ఇవి చూడముచ్చటగా కనిపిస్తాయి. తెలుపు, నలుపు, ఎరుపు రంగుల కలబోతతో మెరిసిపోయే ఈ విహంగాలు చూసేవారికి కనువిందు చేస్తాయి. అయితే ఇవి కొంగల మాదిరిగా కనిపించినప్పటికీ, వీటి అరుపులు మాత్రం మేకల అరుపులను పోలి ఉండటం ఒక ప్రత్యేకత. ఈ వింతైన అరుపులతో గ్రామం రోజంతా ప్రతిధ్వనిస్తుంటుంది.
ఈ పక్షుల జీవనశైలి కూడా ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. ఆహార అన్వేషణలో భాగంగా ఇవి సమీపంలోని కృష్ణా నది మరియు మున్నేరు వాగును తమ వేట ప్రాంతాలుగా ఎంచుకుంటాయి. అక్కడి నీటి వనరుల్లో లభించే చేపలు, ఇతర జీవులను తింటూ ఇవి జీవిస్తాయి. ఏటా సుమారు ఆరు నెలల పాటు వెంకటాపురం గ్రామంలోనే ఇవి విడిది చేస్తాయి. ఈ సమయంలోనే ఇవి తమ సంతతిని అభివృద్ధి చేసుకుంటాయి. ఇక్కడే గూళ్లు కట్టుకుని, గుడ్లు పెట్టి, పిల్లలను పొదుగుతాయి. ఆ చిన్న పిల్లలకు రెక్కలు వచ్చి, అవి సొంతంగా ఎగిరే సామర్థ్యం సాధించే వరకు తల్లి పక్షులు వాటిని కంటికి రెప్పలా కాపాడుకుంటాయి. పిల్లలు ఎగరడం నేర్చుకున్న తర్వాతే, మళ్లీ తమ సొంత దేశాలకు ఈ పక్షుల గుంపులన్నీ కలిసి తిరుగు ప్రయాణం అవుతాయి. ఈ ఆరు నెలల కాలంలో గ్రామస్తులు ఈ పక్షులకు ఎలాంటి హానీ కలగకుండా కంటికి రెప్పలా కాపాడుకుంటారు. పక్షుల స్వేచ్ఛకు భంగం కలగకుండా గ్రామాల్లో బాణసంచా కాల్చడం వంటి పనులను కూడా నివారించే సంప్రదాయం కొన్ని చోట్ల ఉంటుంది. ఇక్కడ కూడా గ్రామస్తులు ఈ పక్షులను తమ సొంత బిడ్డల్లా, నేస్తాల్లా భావిస్తారు. విదేశాల నుంచి వచ్చే ఈ అతిథులకు ఆ గ్రామం ఒక సురక్షితమైన అభయారణ్యంగా మారింది.
గ్రామ సర్పంచి కూచి నర్సయ్య తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఈ పక్షుల రాక వందేళ్ల పైనుంచే నిరంతరాయంగా సాగుతోంది. అయితే ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు మాత్రం ఈ పక్షుల రాకలో స్వల్ప మార్పులు కనిపిస్తాయి. గతంలో ఒకసారి తీవ్రమైన వర్షాభావ పరిస్థితులు నెలకొన్నప్పుడు, నీటి వనరులు ఎండిపోవడంతో పక్షులు వచ్చినా ఉండలేక తిరిగి వెళ్లిపోయాయి. ఇది గ్రామస్తులను ఎంతో ఆవేదనకు గురిచేసింది. పక్షులు రాకపోవడాన్ని గ్రామస్తులు ఒక అరిష్టంగా భావిస్తారు. పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటే ఈ అందమైన పక్షులు దూరమవుతాయని వారు ఆందోళన చెందుతుంటారు. గుంటూరు జిల్లాలోని ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం ఏ విధంగా ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిందో, అదే రీతిలో వెంకటాపురం గ్రామాన్ని కూడా పర్యాటక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలనే డిమాండ్ గ్రామస్తుల నుంచి బలంగా వినిపిస్తోంది. ప్రభుత్వం గనుక దృష్టి సారించి, ఇక్కడ పక్షుల సందర్శనకు తగిన వసతులు, నీటి సౌకర్యాలు కల్పిస్తే, ఇది ఒక గొప్ప పర్యాటక ప్రాంతంగా మారుతుంది. పక్షులకు అవసరమైన చెట్లను పెంచడం, కృష్ణా మరియు మున్నేరు వాగుల వద్ద నీటి లభ్యత ఉండేలా చూడటం ద్వారా ఈ విదేశీ విహంగాల విడిదిని శాశ్వతం చేయవచ్చు. ప్రకృతిని ప్రేమిస్తూ, పక్షులను తమ కుటుంబ సభ్యుల్లా చూసుకుంటున్న వెంకటాపురం గ్రామస్తుల చైతన్యం నిజంగా అభినందనీయం. ఈ మానవ-పక్షి బంధం తరతరాలుగా కొనసాగాలని, ఆకాశం నుంచి వచ్చే ఈ అందమైన అతిథులు ఏటా మన రాష్ట్రానికి సిరిని తీసుకురావాలని ఆశిద్దాం.
