మిడిల్ ఈస్ట్లో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం, దాడుల భయాలతో చమురు సరఫరా వ్యవస్థకు తీవ్ర అంతరాయం కలుగుతుందన్న ఇన్వెస్టర్ల ఆందోళనలే ఈ ఆకస్మిక ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణమని ఆర్థిక నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
ముడి చమురు రకాలను బట్టి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వాటి ధరలు మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అత్యధిక స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ప్రధానంగా యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) కి చెందిన ప్రతిష్టాత్మక 'ముర్బాన్ క్రూడ్' (Murban Crude) బ్యారెల్ ధర అమాంతం 120 డాలర్లకు ఎగబాకింది. (సాధారణంగా ఒక బ్యారెల్ అంటే సుమారు 159 లీటర్లకు సమానం). ఈ ఒక్క రకమే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత కీలకంగా భావించే ఇతర క్రూడ్ ఆయిల్ మార్కర్ల ధరలు కూడా అదే స్థాయిలో మండిపోతున్నాయి. అమెరికాకు చెందిన 'వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్' (WTI) క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు 115 డాలర్లకు చేరుకోగా, అంతర్జాతీయ బెంచ్మార్క్ అయిన 'బ్రెంట్ క్రూడ్' (Brent Crude) బ్యారెల్ ధర 116 డాలర్లకు చేరింది. కేవలం కొన్ని గంటల వ్యవధిలోనే ఈ స్థాయిలో డాలర్ల పెరుగుదల నమోదు కావడం మార్కెట్ వర్గాలను విస్మయానికి గురిచేసింది. పెట్టుబడిదారులు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలు ఈ ధరల పెరుగుదలను చూసి కలవరపడుతున్నాయి. ఈ మూడు ప్రధాన చమురు రకాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను శాసించే కీలక ఇంధన వనరులన్న విషయం మనందరికీ తెలిసిందే.
ధరలకు ఇలా అమాంతం రెక్కలొచ్చి ఆకాశాన్ని తాకడానికి ప్రధాన కారణం డిమాండ్కు తగ్గట్లుగా మార్కెట్లో సరఫరా లేకపోవడమే. మధ్యప్రాచ్యంలోని ప్రధాన చమురు ఉత్పత్తి దేశాలైన ఇరాక్, కువైట్ మరియు యూఏఈలలో క్రూడ్ ఆయిల్ ఉత్పత్తి అనూహ్యంగా, భారీ స్థాయిలో పడిపోయింది.
భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల కారణంగా చమురు వెలికితీత కేంద్రాలు, పైప్లైన్లు, సముద్ర రవాణా మార్గాలపై ఏర్పడిన తీవ్ర అనిశ్చితి వల్ల ఈ దేశాలు తమ ఉత్పత్తిని భారీగా తగ్గించాల్సి వచ్చింది. ముఖ్యంగా ఓపెక్ (OPEC) దేశాల్లో ఒకటైన ఇరాక్ దేశపు చమురు ఉత్పత్తి గణాంకాలను పరిశీలిస్తే పరిస్థితి తీవ్రత స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. సాధారణ రోజుల్లో ఇరాక్ దేశం రోజుకు సగటున 4.3 మిలియన్ల (43 లక్షల) బ్యారెళ్ల ముడి చమురును ఉత్పత్తి చేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. కానీ ప్రస్తుత సంక్షోభ పరిస్థితుల కారణంగా ఆ ఉత్పత్తి ఏకంగా 1.8 మిలియన్ల (18 లక్షల) బ్యారెల్స్కు దారుణంగా పడిపోయింది. అంటే సగానికి పైగా ఉత్పత్తి నిలిచిపోయిందన్న మాట. కువైట్, యూఏఈలలో కూడా ఇదే విధమైన క్షీణత నమోదు కావడంతో అంతర్జాతీయంగా చమురు కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం ముంచుకొచ్చింది. సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే ముడి చమురు రవాణాకు భద్రత కరువైంది. కార్గో షిప్లు, ఆయిల్ ట్యాంకర్లు ప్రయాణించే కీలకమైన జలసంధులు ఉద్రిక్తతలకు కేంద్ర బిందువులుగా మారడంతో ఆయిల్ సప్లై చైన్ దెబ్బతింది. అందుబాటులో ఉన్న కొద్దిపాటి చమురు రిజర్వుల కోసం దేశాలు తీవ్రంగా పోటీ పడుతున్నాయి.
ఈ క్రూడ్ ఆయిల్ సంక్షోభం కేవలం చమురు కంపెనీల లాభనష్టాలకు సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు, దీని ప్రభావం సామాన్యుడి దైనందిన జీవితంపై, జేబుపై నేరుగా పడుతుంది. ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 115-120 డాలర్ల మార్కును దాటిన నేపథ్యంలో, పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు కూడా మన దేశంలో త్వరలో భారీగా పెరిగే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఇంధన ధరలు పెరిగితే, ఆటోమేటిక్గా రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర సరుకులు, కూరగాయలు, పాలు, మందులు వంటి ప్రతి వస్తువు ధర పైకి వెళుతుంది. దీనివల్ల దేశంలో ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) తీవ్ర రూపం దాల్చి, సామాన్య మరియు మధ్యతరగతి ప్రజల బతుకు భారంగా మారుతుంది. భారతదేశం లాంటి భారీ జనాభా ఉన్న దేశాలు తమకు అవసరమైన ముడి చమురులో దాదాపు 80 శాతానికి పైగా ఇతర దేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటున్నాయి. కాబట్టి, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు ఇలాగే కొనసాగితే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఇది ఒక అతిపెద్ద సవాలుగా మారుతుంది.
మన విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలపై (Forex Reserves) విపరీతమైన భారం పడుతుంది, రూపాయి విలువ డాలర్తో పోలిస్తే మరింత క్షీణించే ప్రమాదం ఉంటుంది. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న ఈ ఉద్రిక్త పరిస్థితులు దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా త్వరగా చల్లబడితే తప్ప, క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు తిరిగి సాధారణ స్థితికి వచ్చే అవకాశం ఏకోశానా కనిపించడం లేదు. అప్పటివరకు ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఈ చమురు ధరల సెగను భరించక తప్పని పరిస్థితి నెలకొంది.
