ప్రపంచ శిఖరాగ్రం ఒకప్పటి సముద్ర గర్భం: ఎవరెస్ట్ పర్వతం వెనుక దాగిన అద్భుత భౌగోళిక రహస్యం
భూమి మీద అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశం ఏది అని అడిగితే.. చిన్నా పెద్దా ఎవరైనా టక్కున చెప్పే సమాధానం 'ఎవరెస్ట్ పర్వతం'. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 8,848 మీటర్ల ఎత్తులో, ఆకాశాన్ని తాకేలా గర్వంగా నిలబడిన ఈ పర్వత రాజును చూస్తే ఎవరికైనా ఆశ్చర్యం కలగక మానదు. అయితే, మంచుతో కప్పబడి ఉన్న ఈ బృహత్తర పర్వతం ఒకప్పుడు పాతాళంలో, అంటే సముద్రపు అడుగున ఉండేదనే విషయం మీకు తెలుసా? వినడానికి ఇది నమ్మశక్యం కాని ఒక కట్టుకథలా అనిపించినా, భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలు (Geologists) ఆధారాలతో సహా నిరూపిస్తున్న పచ్చి నిజం ఇది.
ప్రస్తుతం మనకు కనిపిస్తున్న ఈ అద్భుతమైన హిమాలయ పర్వత శ్రేణులు ఉన్న ప్రదేశంలో, కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం 'టెథిస్' (Tethys) అనే ఒక మహా సముద్రం అలలు ఆడుతూ ఉండేది. ఈ సముద్ర గర్భం నుంచే నేటి ఎవరెస్ట్ ఎలా ఉద్భవించిందో తెలుసుకుందాం.
ఖండాల కదలిక: పాంజియా నుంచి నేటి వరకు
ఈ అద్భుతమైన భౌగోళిక మార్పును అర్థం చేసుకోవాలంటే, మనం సుమారు 200 మిలియన్ల (20 కోట్ల) సంవత్సరాల క్రితం కాలంలోకి వెళ్ళాలి. ఆ కాలంలో భూమి భౌగోళిక స్వరూపం ఇప్పుడున్నట్లుగా లేదు. ప్రపంచంలోని ఖండాలన్నీ ఒకే ఒక పెద్ద భూభాగంగా కలిసిపోయి ఉండేవి. దీన్నే శాస్త్రవేత్తలు 'పాంజియా' (Pangaea) అని పిలుస్తారు. కాలక్రమంలో భూగర్భంలో జరిగిన టెక్టానిక్ ప్లేట్ల (Tectonic Plates) కదలికల కారణంగా ఈ పాంజియా విడిపోవడం ప్రారంభించింది.
ఈ క్రమంలో ఉత్తరాన ఉన్న 'యురేషియా' (యూరప్, ఆసియా), దక్షిణాన ఉన్న 'గోండ్వానా' (భారతదేశం, ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా తదితర ప్రాంతాలు) అనే రెండు పెద్ద భూభాగాలుగా విడిపోయాయి. ఈ రెండు భూభాగాల మధ్య విశాలంగా ఏర్పడిన సముద్రమే 'టెథిస్ సముద్రం'. రానురాను గోండ్వానా నుండి విడిపోయిన భారతీయ టెక్టానిక్ ప్లేట్ నెమ్మదిగా ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించడం ప్రారంభించింది.
హిమాలయాల జననం: సముద్రం పర్వతంగా మారిన వేళ
కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాల పాటు ప్రయాణించిన భారతీయ ప్లేట్, చివరికి యురేషియన్ ప్లేట్ను అత్యంత బలంగా ఢీకొట్టింది. ఈ రెండు మహా భూభాగాల మధ్య జరిగిన భయంకరమైన ఘర్షణ వల్ల, వాటి మధ్య ఉన్న టెథిస్ సముద్రపు అడుగుభాగం తీవ్రమైన ఒత్తిడికి గురైంది. సముద్రం అడుగున పేరుకుపోయిన ఇసుక, బురద, సముద్ర జీవుల అవశేషాలు, మరియు సున్నపురాయి అన్నీ కలిసి ఒకేసారి పైకి నెట్టబడ్డాయి.
ఈ ప్రక్రియ ఒక రోజులో లేదా ఒక సంవత్సరంలో జరిగింది కాదు; దీనికి కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాలు పట్టింది. ఇలా సముద్రపు అడుగుభాగం ముడతలు పడి, దట్టంగా పైకి లేచి విశాలమైన హిమాలయ పర్వత శ్రేణులుగా అవతరించింది. ఆ హిమాలయాలలో అత్యంత ఎత్తుకు నెట్టబడిన శిఖరమే మన మౌంట్ ఎవరెస్ట్.
శిఖరాగ్రాన సముద్రపు సాక్ష్యాలు: శిలాజాలు (Fossils)
మరి ఎవరెస్ట్ పర్వతం సముద్ర గర్భం నుంచి పుట్టిందనడానికి కచ్చితమైన ఆధారాలు ఏమిటి? ఇక్కడే శాస్త్రవేత్తలు కళ్ళు చెదిరే సాక్ష్యాలను ప్రపంచం ముందు ఉంచారు. ఎవరెస్ట్ శిఖరాగ్రం పైన, మంచు కింద కప్పబడి ఉన్న రాళ్లలో సముద్ర జీవుల శిలాజాలు విస్తారంగా దొరికాయి.
వీటిలో ప్రధానమైనవి 'ఆమ్మోనైట్స్' (Ammonites). ఆమ్మోనైట్స్ అంటే నత్తగుల్లల లాంటి గట్టి కవచం కలిగిన ప్రాచీన సముద్ర జీవులు. ఇవి కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం టెథిస్ సముద్రంలో జీవించేవి.
