అమరావతి భవనాల డిజైన్ల వివాదం: రూ. 401 కోట్ల ఆరోపణలు - రాజకీయ ప్రకంపనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి నిర్మాణ ప్రక్రియ మళ్లీ రాజకీయ యుద్ధ క్షేత్రంగా మారింది. రాజధానిలోని గవర్నమెంట్ కాంప్లెక్స్ భవనాల డిజైన్ల పేరుతో భారీ ఎత్తున నిధుల దుర్వినియోగం జరుగుతోందని ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైసీపీ) తీవ్రస్థాయిలో ఆరోపణలు గుప్పించింది. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మరియు ఆయనకు సన్నిహితంగా ఉండేవారు (బినామీలు) ఈ డిజైన్ల కాంట్రాక్టుల పేరుతో కోట్ల రూపాయలను కొల్లగొడుతున్నారని వైసీపీ నేతలు మండిపడుతున్నారు. కేవలం ప్రభుత్వ భవనాల ఆకృతులు (డిజైన్లు) గీసి ఇవ్వడానికే దాదాపు రూ. 401 కోట్ల భారీ మొత్తాన్ని ప్రజల సొమ్ము నుంచి ఖర్చు చేయడం ఏంటని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పారదర్శకత లేదని, కేవలం తమకు అనుకూలమైన సంస్థలకు కట్టబెట్టడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం వ్యవహరిస్తోందని ఆరోపిస్తున్నారు.
వైసీపీ తన విమర్శల్లో గత పదేళ్ల కాలక్రమాన్ని (టైమ్లైన్) ఉదహరిస్తూ కొన్ని సంచలన వాస్తవాలను బయటపెట్టింది. 2016లో అమరావతి మాస్టర్ ఆర్కిటెక్ట్ ఎంపిక కోసం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీ నిర్వహించి, ఒక జపాన్ సంస్థకు (మకి అండ్ అసోసియేట్స్) అవకాశం ఇచ్చారని, అయితే ఆ తర్వాత ఆ డిజైన్లు బాలేదని నెపంతో ఆ కాంట్రాక్టును రద్దు చేశారని గుర్తు చేశారు. ఆ తర్వాత 2017లో 'జెనిసిస్ ప్లానర్స్' అనే సంస్థకు దాదాపు రూ. 113 కోట్ల విలువైన కాంట్రాక్టును కేటాయించి, అది కూడా మధ్యలోనే రద్దు కావడం వెనుక అనేక అనుమానాలు ఉన్నాయని వైసీపీ పేర్కొంది. ఒకసారి విఫలమైన లేదా రద్దు చేసిన సంస్థలకే మళ్లీ మళ్లీ అవకాశాలు ఇవ్వడం వెనుక ఉన్న మర్మమేమిటో ప్రజలకు చెప్పాలని డిమాండ్ చేసింది.
ప్రస్తుత 2024 పరిణామాలను ప్రస్తావిస్తూ, గతంలో రద్దు చేసిన అదే జెనిసిస్ ప్లానర్స్కు ఇప్పుడు ఏకంగా రూ. 137 కోట్లకు కాంట్రాక్టును అప్పగించడంపై వైసీపీ విస్మయం వ్యక్తం చేసింది. పాత డిజైన్లకే అదనపు మొత్తాన్ని కలిపి ఇవ్వడం ద్వారా ప్రజాధనాన్ని దోచిపెడుతున్నారని ఆరోపించింది. ప్రభుత్వ భవనాల నిర్మాణం కంటే కూడా డిజైన్ల పేరుతో కాలయాపన చేస్తూ, కన్సల్టెన్సీ ఫీజుల రూపంలో నిధులను దారి మళ్లిస్తున్నారని విమర్శించింది. అమరావతిని గ్రాఫిక్స్ నగరంగానే మిగిల్చేయడానికి ఇదొక కుట్ర అని, రాజధాని అభివృద్ధి పేరుతో జరుగుతున్న ఈ అంకెల గారడీని ప్రజలు గమనిస్తున్నారని వైసీపీ నేతలు హెచ్చరించారు.
మరోవైపు, ఈ ఆరోపణలను ప్రభుత్వం మరియు కూటమి నేతలు కొట్టిపారేస్తున్నారు. ప్రపంచ స్థాయి రాజధాని నిర్మాణంలో భాగంగా అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన డిజైన్లు అవసరమని, అందుకు అనుగుణంగానే నిపుణులైన సంస్థలను ఎంపిక చేస్తున్నామని వారు వాదిస్తున్నారు. గత వైసీపీ ప్రభుత్వం ఐదేళ్ల పాటు అమరావతిని పట్టించుకోకుండా నాశనం చేసిందని, ఇప్పుడు తాము మళ్లీ పునర్నిర్మాణం ప్రారంభిస్తుంటే ఓర్వలేక ఇటువంటి అసత్య ఆరోపణలు చేస్తున్నారని మండిపడుతున్నారు. భవనాల పునాదుల నాణ్యతను ఐఐటీ నిపుణులతో తనిఖీ చేయించి, అత్యంత పారదర్శక పద్ధతిలోనే టెండర్లు మరియు డిజైన్ల ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళ్తున్నామని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అమరావతి గవర్నమెంట్ కాంప్లెక్స్ అనేది కేవలం కొన్ని భవనాలు మాత్రమే కాదు, అది రాష్ట్ర పరిపాలనా కేంద్రం. సచివాలయం, అసెంబ్లీ, హైకోర్టు వంటి కీలక భవనాలు ఇక్కడే కొలువుదీరాల్సి ఉంది. ఈ భవనాల నిర్మాణం కోసం ఇటీవలే క్యాబినెట్ దాదాపు రూ. 980 కోట్లు కేటాయించింది. ఇందులో మెకానికల్, ఎలక్ట్రికల్ మరియు ప్లంబింగ్ పనులకు పెద్దపీట వేశారు. అయితే, ఈ పనుల కంటే ముందు డిజైన్ల కోసమే వందల కోట్లు ఖర్చు పెట్టడం అనేది ఇప్పుడు ప్రధాన వివాద బిందువుగా మారింది. భవిష్యత్తులో ఈ భవనాల నిర్మాణ వ్యయం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని, అప్పుడు అవినీతికి మరింత ఆస్కారం ఉంటుందని వైసీపీ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.
రాజధాని ప్రాంతంలో ఇప్పటికే నిర్మించిన కొన్ని భవనాల పునాదులు ఐదేళ్లుగా నీటిలో నానడం వల్ల వాటి నాణ్యత దెబ్బతిన్నదని, వాటిని సరిచేయడానికే ఇప్పుడు అదనపు ఖర్చు అవుతోందని అధికారులు చెబుతున్నారు. కానీ వైసీపీ మాత్రం, తాము అధికారంలో ఉన్నప్పుడు చేసిన రివర్స్ టెండరింగ్ విధానాన్ని ప్రభుత్వం పక్కన పెట్టిందని, దీనివల్ల ప్రభుత్వ ఖజానాకు గండి పడుతోందని వాదిస్తోంది. ఈ డిజైన్ల వివాదం ఇప్పుడు కేవలం అసెంబ్లీ లేదా సచివాలయానికే పరిమితం కాకుండా, ప్రజల్లోకి కూడా వెళ్లింది. రాజధాని అభివృద్ధి నిజంగా జరుగుతుందా లేక కేవలం కాంట్రాక్టుల పంపిణీ మాత్రమే సాగుతుందా అన్న చర్చా వేదికలు గ్రామగ్రామాన వెలుస్తున్నాయి.
ముగింపుగా, అమరావతి నిర్మాణం చుట్టూ అల్లుకున్న ఈ ఆరోపణలు మరియు ప్రతి ఆరోపణలు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో హీట్ పెంచుతున్నాయి. రూ. 401 కోట్లు కేవలం డిజైన్లకే ఖర్చు చేస్తున్నారన్న వైసీపీ ఆరోపణపై ప్రభుత్వం మరింత స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని తటస్థ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఒకవైపు అభివృద్ధిని పరుగులు తీయిస్తామని కూటమి ప్రభుత్వం చెబుతుంటే, మరోవైపు పనుల వెనుక అవినీతి దాగి ఉందని ప్రతిపక్షం గొంతు పెంచుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, రాబోయే రోజుల్లో అమరావతి భవనాల నిర్మాణ పనులు ఎంత వేగంగా సాగుతాయో మరియు ఈ ఆరోపణలకు ప్రభుత్వం ఎలా చెక్ పెడుతుందో వేచి చూడాలి.
