ఏపీ జిల్లాల పునర్విభజన: రాజకీయ వ్యూహాలు మరియు భౌగోళిక సవాళ్లు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి ప్రభుత్వం చేపట్టిన జిల్లాల పునర్విభజన ప్రక్రియ ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం. అయితే, ఈ విభజన సమయంలో కొన్ని నియోజకవర్గాల పరిధిలో జరిగిన మార్పులు మరియు మరికొన్ని చోట్ల మార్పులు చేయకపోవడం వెనుక పెద్ద ఎత్తున రాజకీయ చర్చ నడుస్తోంది. ముఖ్యంగా చిత్తూరు, అన్నమయ్య, తిరుపతి జిల్లాల సరిహద్దుల విషయంలో ప్రజల నుంచి వచ్చిన విజ్ఞప్తులను ప్రభుత్వం పక్కన పెట్టిందని, దీని వెనుక కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాలు మరియు భవిష్యత్తులో జరగబోయే అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) ప్రక్రియను సులభతరం చేయాలనే ఆలోచన ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో పుంగనూరు మరియు నగరి నియోజకవర్గాల చుట్టూ తిరుగుతున్న భౌగోళిక వివాదాలు అత్యంత ఆసక్తికరంగా మారాయి.
పుంగనూరు నియోజకవర్గంలోని పులిచెర్ల మరియు రొంపిచెర్ల మండలాల అంశాన్ని పరిశీలిస్తే, భౌగోళికంగా ఇవి అన్నమయ్య జిల్లాకు దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, వీటిని చిత్తూరు జిల్లాలోనే కొనసాగించడం వెనుక బలమైన కారణాలు ఉన్నాయని తెలుస్తోంది. పుంగనూరు నియోజకవర్గం మొత్తం ఒకే జిల్లా పరిధిలో ఉండాలని ప్రభుత్వం భావించింది. ఒకవేళ ఈ రెండు మండలాలను అన్నమయ్య జిల్లాలో కలిపితే, పుంగనూరు నియోజకవర్గం రెండు జిల్లాల్లో విస్తరించి ఉండేది. ఇది భవిష్యత్తులో ఓటర్ల జాబితా తయారీ, ఎన్నికల నిర్వహణ మరియు అభివృద్ధి పనుల పర్యవేక్షణలో ఇబ్బందులకు దారితీస్తుందని అధికారులు భావించి ఉండవచ్చు. అయితే, స్థానిక ప్రజలు మాత్రం తమకు రాయచోటి లేదా మదనపల్లి వంటి కేంద్రాలు దగ్గరగా ఉంటాయని, చిత్తూరు దూరమవుతుందని వాదించారు. అయినప్పటికీ, నియోజకవర్గ సమగ్రతను కాపాడటమే ప్రాధాన్యతగా ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
ఇదే విధమైన పరిస్థితి నగరి నియోజకవర్గం విషయంలో కూడా కనిపిస్తుంది. నగరి నియోజకవర్గంలోని మూడు మండలాలను తిరుపతి జిల్లాలో కలపాలనే డిమాండ్ ప్రజల నుంచి బలంగా వినిపించింది. నగరి ప్రజలకు తిరుపతి నగరం అన్ని విధాలా అనుసంధానమై ఉంటుంది. వ్యాపార, విద్యా, వైద్య అవసరాల కోసం వారు ఎక్కువగా తిరుపతిపైనే ఆధారపడతారు. కానీ, నగరి నియోజకవర్గాన్ని కూడా విడగొట్టకుండా చిత్తూరు జిల్లాలోనే ఉంచారు. ఇక్కడ కూడా ప్రధాన ఉద్దేశం ఒక్కటే, అది నియోజకవర్గ సరిహద్దులను చెక్కుచెదరకుండా ఉంచడం. అసెంబ్లీ స్థానం అనేది ఒక జిల్లా పరిధిలోనే ఉండాలనే నిబంధనను ప్రభుత్వం ప్రామాణికంగా తీసుకుంది. దీనివల్ల ప్రజలకు కొంత దూరం భారం అయినప్పటికీ, రాజకీయంగా మరియు పరిపాలనాపరంగా ఒకే గొడుగు కింద ఉండటం వల్ల ప్రయోజనం ఉంటుందని భావించారు.
రాజకీయ విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నిర్ణయాల వెనుక 2026 తర్వాత జరగబోయే అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. భవిష్యత్తులో నియోజకవర్గాల సంఖ్య పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో, అప్పుడు కొత్తగా ఏర్పడే నియోజకవర్గాలు కూడా జిల్లా సరిహద్దులను దాటకుండా ఉండేలా ఇప్పటి నుంచే పునాదులు వేశారు. ఒక మండలాన్ని ఒక జిల్లాలో, మిగిలిన నియోజకవర్గాన్ని మరో జిల్లాలో ఉంచితే, రేపు నియోజకవర్గాలను పునర్వ్యవస్థీకరించేటప్పుడు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం మరియు డెలిమిటేషన్ కమిషన్ కు సాంకేతిక ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. ఈ చిక్కుముడులను ముందే ఊహించిన ప్రభుత్వం, ప్రజా డిమాండ్ల కంటే పరిపాలనాపరమైన క్లారిటీకే మొగ్గు చూపింది.
మరో కోణంలో చూస్తే, అధికార పార్టీలోని కీలక నాయకుల రాజకీయ ప్రయోజనాలు కూడా ఈ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపి ఉండవచ్చని ప్రచారం జరుగుతోంది. తమ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉన్న బలమైన ఓటు బ్యాంకును లేదా తమ అనుకూల మండలాలను వేరే జిల్లాలోకి పంపడం ఇష్టం లేక కొందరు నేతలు ఒత్తిడి తెచ్చినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఒక నియోజకవర్గం రెండు జిల్లాల పరిధిలోకి వెళ్తే, ఎమ్మెల్యే ఇద్దరు కలెక్టర్లతో సమన్వయం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది నిధుల కేటాయింపులో మరియు అభివృద్ధి పనుల ఆమోదంలో జాప్యానికి కారణమవుతుంది. అందుకే "ఒక నియోజకవర్గం - ఒక జిల్లా" అనే సూత్రాన్ని ప్రభుత్వం కచ్చితంగా అమలు చేసింది.
అయితే, ఈ మొండి వైఖరి వల్ల సామాన్య ప్రజలు ఇబ్బందులు పడుతున్నారనేది కాదనలేని సత్యం. ఉదాహరణకు, ఒక మండల ప్రజలకు జిల్లా కేంద్రం 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నా, పక్కనే ఉన్న మరో జిల్లా కేంద్రం కేవలం 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నా, వారు తమ సొంత జిల్లా కేంద్రానికే వెళ్లాల్సి వస్తోంది. ఇది సమయం మరియు ధన వ్యయానికి దారితీస్తోంది. భౌగోళిక సామీప్యతను కాదని, కేవలం నియోజకవర్గ సరిహద్దులను కాపాడటమే లక్ష్యంగా పెట్టుకోవడం వల్ల పరిపాలన వికేంద్రీకరణ యొక్క అసలు ఉద్దేశం దెబ్బతింటుందని కొందరు మేధావులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రజల సౌలభ్యం కంటే రాజకీయ లెక్కలకే ప్రాధాన్యత లభించిందనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ముగింపుగా చెప్పాలంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో జిల్లాల పునర్విభజన అనేది ఒక వైపు అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తూనే, మరోవైపు భౌగోళిక సరిహద్దుల విషయంలో అసంతృప్తిని మిగిల్చింది. పుంగనూరు మరియు నగరి నియోజకవర్గాల ఉదాహరణలు దీనికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనాలు. భవిష్యత్తులో జరగబోయే అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల మార్పులు ఈ సమస్యలకు పరిష్కారం చూపుతాయా లేక ఈ అసౌకర్యం ఇలాగే కొనసాగుతుందా అనేది వేచి చూడాలి. ఏదేమైనా, ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం రాబోయే దశాబ్ద కాలం పాటు రాష్ట్ర రాజకీయాలను మరియు పరిపాలనా విధానాన్ని ప్రభావితం చేయనుంది. ప్రజల ఆకాంక్షలకు మరియు రాజకీయ వ్యూహాలకు మధ్య జరిగిన ఈ సంఘర్షణలో ప్రస్తుతానికి రాజకీయ వ్యూహాలే పైచేయి సాధించాయి.
