ఖరీఫ్ సీజన్ ముగింపు దశకు చేరుకున్న తరుణంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బాపట్ల, గుంటూరు మరియు పల్నాడు జిల్లాల్లో ధాన్యం సేకరణ ప్రక్రియ ఒక కీలక మలుపుకు చేరుకుంది. ప్రభుత్వం ఈ ఏడాది ఈ జిల్లాల్లో భారీ లక్ష్యాలను నిర్దేశించినప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితులు మరియు మార్కెట్ సమీకరణాల దృష్ట్యా ఆ లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో స్వల్ప వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఈ ఏడాది రైతులు ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల కంటే బహిరంగ మార్కెట్ వైపు మొగ్గు చూపడం గమనార్హం. సాధారణంగా మద్దతు ధర కంటే తక్కువకు ధాన్యం అమ్ముకోవాల్సి వస్తుందని రైతులు ఆందోళన చెందుతుంటారు, కానీ ఈ ఖరీఫ్ సీజన్లో పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది. మార్కెట్లో ధాన్యం ధరలు ప్రభుత్వం ప్రకటించిన మద్దతు ధర కంటే ఆశాజనకంగా ఉండటంతో రైతులు ఆర్థికంగా కొంత మేర లబ్ధి పొందారు. ఇది ఒక రకంగా రైతులకు ఊరటనిచ్చే విషయమే అయినప్పటికీ, ప్రభుత్వ సేకరణ లక్ష్యాలపై మాత్రం దీని ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
బాపట్ల జిల్లాలో ఈ ఖరీఫ్ సీజన్కు గాను ప్రభుత్వం 2 లక్షల టన్నుల ధాన్యం సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. జిల్లా యంత్రాంగం ఇందుకోసం అవసరమైన అన్ని ఏర్పాట్లు చేసింది. రైతు భరోసా కేంద్రాల ద్వారా సేకరణ ప్రక్రియను వేగవంతం చేసినప్పటికీ, చివరికి 1.88 లక్షల టన్నుల వరకు మాత్రమే సేకరణ జరగగలిగింది. అంటే లక్ష్యానికి అతి చేరువగా వెళ్లినప్పటికీ, వంద శాతం పూర్తి కాలేదు. దీనికి ప్రధాన కారణం జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో నాణ్యమైన ధాన్యం పండటం మరియు వాటికి బయట మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ ఉండటమే. వ్యాపారులు నేరుగా రైతుల వద్దకే వచ్చి ప్రభుత్వం ఇచ్చే ధర కంటే ఎక్కువ చెల్లించి కొనుగోలు చేయడంతో, రైతులు రవాణా ఖర్చులు మరియు ఇతర తూకం సమస్యలు లేకుండానే తమ పంటను విక్రయించుకోగలిగారు. అయినప్పటికీ, పౌరసరఫరాల శాఖ అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ రైతులు ఇబ్బంది పడకుండా చర్యలు తీసుకున్నారు.
గుంటూరు జిల్లా విషయానికి వస్తే, ఇక్కడ లక్ష టన్నుల ధాన్యం సేకరణను లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు. అయితే ఇక్కడ సేకరణ 82 వేల టన్నుల వద్ద ఆగిపోయింది. గుంటూరు జిల్లాలో వాణిజ్య పంటల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండటంతో పాటు, పండించిన ధాన్యానికి స్థానిక మిల్లుల నుండి మరియు ఇతర రాష్ట్రాల వ్యాపారుల నుండి గట్టి పోటీ ఎదురైంది. ప్రభుత్వం క్వింటాల్కు నిర్ణయించిన మద్దతు ధర కంటే బయట సుమారు 200 నుండి 300 రూపాయల వరకు అదనపు ధర లభించడంతో రైతులు తమ ధాన్యాన్ని ప్రైవేటు వ్యక్తులకు అమ్ముకోవడానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. దీనివల్ల ప్రభుత్వ కేంద్రాలకు వచ్చే ధాన్యం పరిమాణం గణనీయంగా తగ్గింది. ప్రభుత్వం కొనుగోలు కేంద్రాలను గతంలో కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు తెరిచి ఉంచినప్పటికీ, రైతుల నుండి ఆశించిన స్థాయిలో స్పందన లభించలేదు. ఇది రైతులకు లాభదాయకమైన పరిణామమే అయినా, ప్రభుత్వ బఫర్ స్టాక్ గణాంకాల్లో మాత్రం తరుగుదల కనిపిస్తోంది.
ఈ సీజన్లో ధాన్యం సేకరణ ప్రక్రియలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే, నిబంధనల సడలింపు మరియు చెల్లింపుల వేగం. గతంలో ధాన్యం విక్రయించిన తర్వాత డబ్బులు చేతికి అందడానికి చాలా సమయం పట్టేది, కానీ ఈసారి ప్రభుత్వం ఆ ప్రక్రియను సరళతరం చేసింది. అయినప్పటికీ, మార్కెట్ రేటు ఎక్కువగా ఉండటం అనేది ప్రభుత్వ యంత్రాంగానికి సవాలుగా మారింది. శనివారంతో ఈ సేకరణ కేంద్రాలు అధికారికంగా మూతపడనున్నాయి. ఇప్పటికే గడువు ముగియడంతో అధికారులు లెక్కలను క్రోడీకరిస్తున్నారు. సేకరణ లక్ష్యాలు పూర్తిగా నెరవేరకపోయినా, రైతులకు ఆశించిన ధర దక్కిందనే సంతృప్తి అధికారుల్లోనూ వ్యక్తమవుతోంది. ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కొనుగోలు కేంద్రాలు ఉండటం వల్లే వ్యాపారులు కూడా పోటీ పడి ధరలు పెంచి కొనుగోలు చేశారనే విశ్లేషణలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. మొత్తానికి ఈ ఖరీఫ్ సీజన్ రైతులకు లాభసాటిగా ముగియగా, సేకరణ లక్ష్యాల్లో మాత్రం మూడు జిల్లాల్లో స్వల్ప వెనుకబాటు కనిపించింది.
